Een zaun in de kleingarten is vaak verplicht, maar de regels over hoogte, materiaal en plaatsing verschillen per gemeente en per kleingartenverein. In de meeste gevallen geldt een maximale hoogte van 1 meter voor een kleingartenzaun aan de grenzen met andere percelen, terwijl de buitenkant van het complex andere regels kan hebben. Hier lees je precies waar je op moet letten.
Welke regeln gelden voor een kleingarten zaun?
De belangrijkste regels voor een zaun in de kleingarten komen uit twee richtingen: het Bundeskleingartengesetz (BKleingG) en de eigen Gartenordnung van jouw verein. Het BKleingG schrijft voor dat een kleingarten primair een tuinkarakter moet hebben en dat bouwwerken beperkt blijven. Wat dat voor een zaun betekent, werkt de verein verder uit in zijn eigen reglement.
Typische regels die je tegenkomt in een Gartenordnung zijn: een maximale hoogte van 80 tot 100 centimeter voor de scheiding tussen twee tuinen, en soms een verbod op massieve schuttingen of betonnen muren. De gedachte erachter is dat de kleingarten een open, gemeenschappelijk karakter behoudt. Controleer altijd eerst de Gartenordnung van jouw verein voordat je begint. Bouw je een zaun zonder toestemming, dan kan de verein je verplichten die te verwijderen.
Toegestane materialen voor een kleingartenzaun
Niet elk materiaal is overal toegestaan. Hieronder een overzicht van de meest gebruikte opties en hun voor- en nadelen:
- Maschendrahtzaun (gaas): de klassieke keuze, goedkoop, makkelijk te plaatsen en overal geaccepteerd. Geeft weinig privacy maar gaat lang mee.
- Holzzaun (houten zaun): ziet er verzorgd uit, maar vraagt onderhoud (jaarlijks behandelen met verf of beits). Let op of geschilderd hout in de gewenste kleur is toegestaan.
- Jägerzaun (rustiek houten hek): populair en past goed bij de kleingartenstijl. Hoogte van 80 tot 100 centimeter is standaard.
- Lattenzaun (lat-voor-lat): geeft wat meer privacy dan gaas, maar mag in sommige vereinen niet te dicht zijn (kijk naar de opening tussen de latten).
- Massieve muren of betonplaten: in de meeste kleingartenvereine verboden aan de binnenzijde van het complex.
Levende hagen worden in veel vereinen als alternatief voor een zaun geaccepteerd, maar ook daar gelden hoogteregels. Een haag van meer dan 1,20 meter is op binnengrenzen zelden toegestaan.
Hoogte: dit zijn de gebruikelijke maten
De hoogte is het meest gevoelige punt bij een kleingartenzaun. In de praktijk zie je deze veelgebruikte afmetingen:
- Binnengrenzen (parzelle tot parzelle): maximaal 80 tot 100 centimeter.
- Grens naar het gemeenschappelijke pad: ook meestal maximaal 100 centimeter.
- Buitengrens van het complex: hier geldt soms een hogere uitzondering, bijvoorbeeld 1,20 tot 1,50 meter, omdat die grens naar een openbare weg loopt.
Wil je meer privacy dan een zaun van 1 meter biedt? Dat snap je. Maar let op: een hoger scherm plaatsen is in de meeste gevallen een overtreding van de Gartenordnung. De verein kan dan handhaven. Een slimme oplossing is een klimplant op een toegestane zaun laten groeien. Planten als Hopfen (hop), Clematis of Weinrebe (druivenrank) geven extra privacy zonder dat de zaun zelf hoger wordt.
Plaatsing en afstand tot de erfgrens
In een kleingarten liggen de grenzen tussen percelen vaak al vastgelegd in de plattegrond van de verein. De zaun komt precies op de erfgrens of een paar centimeter ervoor, zodat je hem zelf kunt onderhouden. Plaats je de zaun te ver op jouw eigen terrein, dan verlies je bruikbare grond. Zet je hem te ver over de grens, dan is overleg met de buurparcelist verplicht.
Bespreek de plaatsing altijd met je buur en idealiter ook met het bestuur van de verein. Een schriftelijke bevestiging of een ingevuld formulier voorkomt later gedoe. In de meeste vereinen is toestemming van het bestuur ook formeel vereist voordat je begouwt.
Kosten van een kleingartenzaun
Wat een zaun kost hangt sterk af van het materiaal en of je het zelf doet. Globale richtprijzen (naar schatting rond 2025):
- Maschendrahtzaun inclusief palen: circa 8 tot 15 euro per lopende meter (zelf plaatsen).
- Jägerzaun van hout: circa 15 tot 30 euro per lopende meter.
- Lattenzaun: circa 20 tot 40 euro per lopende meter, afhankelijk van de houtsoort.
Een gemiddeld kleingartenperceel heeft rond de 50 tot 100 meter grenslijn. Reken dus op een totaalbedrag van enkele honderden euro’s bij eenvoudig gaas tot duizend euro of meer bij een houten zaun rondom het hele perceel. Zelf plaatsen scheelt aanzienlijk tegenover een vakman inschakelen.
Wat te doen als je meer privacy wilt
Een zaun van maximaal 1 meter geeft weinig afscherming als je comfortabel wilt zitten. Toch zijn er opties die binnen de regels passen. Klimplanten op je zaun zijn de meest geaccepteerde oplossing. Denk aan:
- Klimmende fruitplanten zoals Kiwi of druif
- Bloeiende sierplanten zoals Clematis of Kapuzinerkresse (oostindische kers)
- Hop, een snelle groeier die ook bruikbaar is in de keuken
Wil je een staande schermwand of een pergola vlak achter de zaun plaatsen als zitplaatsprivacy? Check ook dat met de verein. In sommige gevallen is een houten pergola (niet als permanente scheidingswand maar als tuinelement) wel toegestaan, zolang die niet direct op de grens staat.
Kortom: oriënteer je eerst bij jouw kleingartenverein op de geldende Gartenordnung, bespreek je plannen met de buurparcelist en vraag schriftelijk toestemming aan het bestuur. Dat voorkomt vervelende conflicten en onnodige kosten achteraf. Een eenvoudige maschendrahtzaun met klimplanten is in de meeste kleingartenvereine de makkelijkste en goedkoopste weg naar een nette afscheiding met voldoende groen.