Wer seinen Kleingarten kündigen möchte und bereits einen Nachfolger hat, kann damit die Kündigung deutlich einfacher und für alle Seiten vorteilhafter gestalten. Konkret bedeutet eine Kündigung Kleingarten mit Nachfolger, dass du deinen Pachtvertrag beim Verein oder Verband kündigst und gleichzeitig einen neuen Pächter vorschlägst, der deinen Garten übernimmt. Das spart dem Verein Leerstand und dir möglicherweise Kosten für die Rückgabe der Parzelle.
Wichtig zu wissen: die endgültige Entscheidung darüber, wer den Garten übernimmt, liegt beim Vorstand des Kleingartenvereins, nicht bei dir als Altpächter. Dennoch ist ein selbst mitgebrachter Nachfolger in der Praxis oft ein starkes Argument und wird von den meisten Vereinen positiv aufgenommen.
Was das Bundeskleingartengesetz dazu sagt
Das Bundeskleingartengesetz (BKleingG) regelt Kleingartenpachtverhältnisse in Deutschland. Ein wichtiger Grundsatz aus §6 BKleingG: jeder befristete Pachtvertrag gilt rechtlich automatisch als unbefristeter Vertrag. Das schützt Pächter vor willkürlichen Kündigungen, bedeutet aber auch, dass du deinen Garten nicht einfach ohne Weiteres „zurückgeben“ und einen Dritten einsetzen kannst. Der Verein muss einem Nachfolger immer zustimmen.
Die gesetzliche Kündigungsfrist für Kleingärten beträgt laut BKleingG in der Regel sechs Monate zum Ende des Pachtjahres, sofern im Vertrag nichts anderes vereinbart ist. Prüfe deinen eigenen Vertrag also zuerst auf abweichende Fristen.
Kündigung Kleingarten mit Nachfolger: de stappen op een rij
Hieronder een praktisch stappenplan voor wie zelf al een opvolger heeft gevonden:
- Stap 1: zoek zelf een geschikte opvolger. Dit kan een familielid, vriend of bekende zijn. Let erop dat de persoon voldoet aan de eisen van de vereniging, zoals lidmaatschap of woonplaats.
- Stap 2: dien schriftelijk je opzegging in. Stuur een formele opzeggingsbrief aan het bestuur van de kleingartenvereniging, met inachtneming van de geldende opzegtermijn.
- Stap 3: stel de opvolger voor. Geef in je brief of in een apart schrijven de naam en contactgegevens van de potentiële opvolger door. Sommige verenigingen hebben hiervoor een vast formulier.
- Stap 4: wacht op goedkeuring van het bestuur. Het bestuur beslist of de voorgestelde opvolger wordt geaccepteerd. Ze mogen dit ook weigeren, bijvoorbeeld als de persoon niet aan de vereisten voldoet.
- Stap 5: regelt de overdracht van de bebouwing en beplanting. Spreek met de opvolger een prijs af voor de inventaris, de tuinhuisjes en de beplanting. Laat dit schriftelijk vastleggen. Let op: het bestuur mag in sommige gevallen de maximale overdrachtsprijs bepalen of een taxatie verlangen.
- Stap 6: onderteken de nieuwe pachtovereenkomst. De opvolger sluit een nieuw contract met de vereining. Jouw contract eindigt formeel op de afgesproken einddatum.
Wat mag het bestuur wel en niet doen?
Een veelvoorkomend probleem is dat het bestuur de door jou voorgestelde opvolger actief ontmoedigt of tegenwerkt. Dit gebeurt soms met als doel een eigen kandidaat te plaatsen of de overdrachtsprijs laag te houden. Dat is juridisch gezien een grijs gebied: het bestuur heeft inderdaad het recht om kandidaten te weigeren, maar mag daarvoor alleen objectieve redenen gebruiken, zoals het niet voldoen aan lidmaatschapsvoorwaarden.
Als jij het gevoel hebt dat het bestuur jouw opvolger zonder gegronde reden afwijst of bewust afschrikt, kun je contact opnemen met de hogere koepelorganisatie, in Duitsland is dat de Landesverband of de Bundesverband Deutscher Gartenfreunde. In Nederland kun je terecht bij de Algemene Vereniging voor Volkstuinen (AVN) of een vergelijkbare provinciale bond. Zij kunnen bemiddelen of verduidelijken of het bestuur zijn bevoegdheden overschrijdt.
Afrekening en overdrachtsprijs: let hierop
Bij de overdracht betaalt de opvolger doorgaans een vergoeding voor de aanwezige opstallen, beplanting en andere verbeteringen die jij hebt aangebracht. De hoogte hiervan wordt idealiter bepaald door een onafhankelijke taxatie. Sommige vereiningen hanteren vaste richtlijnen of maximumbedragen om discussies te voorkomen.
Zorg ervoor dat je de overdracht goed schriftelijk vastlegt, inclusief de staat van de tuin, de afgesproken prijs en wat er wel en niet bij de overdracht is inbegrepen. Zo bescherm je jezelf achteraf tegen geschillen.
Wat als je geen opvolger kunt vinden?
Heb je niemand die de tuin wil overnemen, dan moet je de parzelle bij beëindiging van je pachtcontract in de oorspronkelijke staat opleveren. Dat betekent in veel gevallen het verwijderen van het tuinhuisje, de verharding en bepaalde beplanting. Dit kan flinke kosten met zich meebrengen. Een zelf gevonden opvolger is dus niet alleen praktisch, maar ook financieel interessant.
Een goed voorbereide kündigung van een kleingarten met een al gevonden opvolger geeft je de sterkste positie: je hebt invloed op de overdrachtsprijs, voorkomt opruimkosten en maakt het bestuur het gemakkelijk. Zorg altijd voor schriftelijke bevestiging van elke stap, en schakel bij twijfel over je rechten een juridisch adviseur of de koepelorganisatie in.