Een gartenlaube uit holz is een houten tuinpaviljoen of tuinprieel, en het is een van de populairste keuzes voor wie een sfeervolle zitplek in de tuin wil. Hout heeft een natuurlijke uitstraling die beton of metaal niet kan evenaren, en het materiaal is goed te bewerken, te schilderen of te beitsen. Toch zijn er duidelijke verschillen in kwaliteit, houtsoort en wanddikte die bepalen hoe lang zo’n constructie meegaat en hoeveel onderhoud je eraan hebt.
Welke houtsoorten worden gebruikt voor een gartenlaube holz?
Vuren (Fichtenholz) is de meest gebruikte houtsoort voor een houten tuinpaviljoen. Het is betaalbaar, licht en goed te bewerken. Nadeel: vuren is niet van nature duurzaam en heeft regelmatig een beschermende behandeling nodig, zoals een beits of impregnering. Doe je dat niet, dan kun je binnen een paar jaar te maken krijgen met schimmel en rotting.
Thermohout en geïmpregneerd hout zijn behandelde varianten die beter bestand zijn tegen vocht en schimmels. Ze gaan aanzienlijk langer mee zonder intensief onderhoud. Douglasspar en lork zijn houtsoorten die van nature meer harsen bevatten en daardoor vochtbestendiger zijn dan gewoon vuren. Ze worden minder vaak gebruikt voor goedkopere modellen, maar zijn een goede keuze als je minder wilt onderhouden.
Naturbelassen holz (onbehandeld hout) zie je ook in het aanbod, zoals bij het Alpholz Gartenhaus Freiburg-44. „Naturbelassen“ betekent dat het hout niet is geverfd of geïmpregneerd. Je hebt dan zelf de vrijheid om een kleur of behandeling te kiezen, maar je moet het wel snel doen nadat de constructie staat, anders verweer het hout snel.
Wanddikte: wat zijn de verschillen?
De wanddikte van een houten gartenlaube of tuinhuis zegt veel over de kwaliteit en het comfort. De gangbare diktes zijn:
- 28 mm: instapmodel, licht gebouwd, geschikt als eenvoudig tuinprieel of opbergplek
- 34 mm: solide instapmodel, geschikt voor een seizoensgebonden zitplek
- 44 mm: goede isolatiewaarde, comfortabel te gebruiken ook in voor- en najaar
- 58 mm en dikker: bijna als een echte woonruimte te gebruiken, maar ook een stuk duurder
Een wanddikte van 44 mm is voor de meeste mensen het optimale midden. Je betaalt meer dan voor een 28 mm model, maar de constructie is stijver, beter geïsoleerd en gaat langer mee. Een model als het Alpholz Freiburg-44 met 44 mm wanden en een afmeting van 755 x 399 cm is een fors tuinhuis met terrasopdeling en twee vouwdeuren, bedoeld als comfortabele tuinruimte voor meerdere seizoenen.
Afmetingen en indeling
Houten tuinpaviljoens zijn er in allerlei maten, van kleine vierkante prielen van 3 x 3 meter tot grote tuinhuizen van meer dan 7 x 4 meter. Houd bij de aanschaf rekening met het volgende:
- De opgegeven maat is bijna altijd de buitenmaat. De binnenruimte is kleiner door de wanddikte.
- Een model met een ingebouwd terras of overkapping biedt extra buitenzitruimte zonder dat je een apart bouwwerk nodig hebt.
- Vouwdeuren en dubbele deuren geven een ruimer gevoel en betere ventilatie dan smalle enkele deuren.
- Let op de dakvorm: een zadeldak werkt beter bij zware regenval dan een plat of lessenaarsdak.
Onderhoud van een houten gartenlaube
Hout vraagt om aandacht, en dat is het grootste praktische nadeel ten opzichte van aluminium of kunststof. Een onbehandeld vurenhouten constructie heeft idealiter elk jaar of om het jaar een behandeling met een goede houtbeits of -olie nodig. Doe je dat niet, dan verweer het hout, krimpt het, en kunnen voegen opengaan waardoor vocht naar binnen trekt.
Zorg voor een goede fundering, bij voorkeur betontegels of puntsteunen, zodat de onderkant van de wanden droog blijft. Staand water onder een houten constructie is de snelste weg naar rottend hout. Controleer ook de dakbedekking jaarlijks: een kleine scheur of lekke nok geeft binnen de kortste keren vochtschade aan de dakbeschot.
Is een houten gartenlaube vergunningsplichtig?
In Duitsland en ook in Nederland gelden regels voor bouwwerken in de tuin. Of je een vergunning nodig hebt, hangt af van de gemeente, het bestemmingsplan en de afmeting van de constructie. In veel gevallen mag een tuinpaviljoen tot een bepaald oppervlak (in Nederland vaak 15 tot 30 m², afhankelijk van de perceelgrootte) vergunningsvrij worden gebouwd, maar raadpleeg altijd de regels van jouw gemeente voordat je een grote houten tuinlaube plaatst.
Een houten gartenlaube combineert sfeer, flexibiliteit en goede isolatiewaarden, zolang je de juiste wanddikte kiest en het hout goed onderhoudt. Voor wie af en toe een weekend of een avond in de tuin wil doorbrengen zonder kou, is een model met 44 mm wanden en een ingebouwd terras een slimme keuze. Vergelijk bij aankoop altijd de houtsoort, de wanddikte en de leveringsomvang, want die bepalen uiteindelijk de werkelijke waarde van wat je koopt.