Kategorie: Garten & Terrasse

Wer eine Gartenlaube selber bauen will, denkt zuerst an Holz, Fundament und Dach. Im Kleingarten steht davor ein anderer Schritt: die schriftliche Bauerlaubnis über deinen Verein. Und die bekannte Grenze von 24 Quadratmetern gilt nicht nur für den geschlossenen Raum, sondern einschließlich des überdachten Freisitzes. Wer das übersieht, plant unter Umständen eine Laube, die er später wieder zurückbauen muss.

Dieser Artikel führt dich in der richtigen Reihenfolge durch den Bau: erst klären, welche Regeln für deinen Garten gelten, dann den Antrag stellen, dann bauen.

Gilt das für deine Laube? Kleingarten oder eigener Garten

Bevor du planst, kläre, wo die Laube stehen soll. Davon hängt ab, welches Regelwerk gilt.

• Kleingarten (Schrebergarten) in einer Anlage: Hier gilt das Bundeskleingartengesetz, dazu die Gartenordnung oder Baurichtlinie deiner Stadt oder deines Verbands und dein Pachtvertrag. Fast alles in diesem Artikel betrifft diesen Fall.
• Eigener Garten am Haus: Das Bundeskleingartengesetz gilt hier nicht. Ob du eine Genehmigung brauchst, regelt das Baurecht deines Bundeslandes. Frag vor dem Bau beim Bauamt deiner Gemeinde nach. Mehr dazu liest du im Beitrag Gartenlaube Baugenehmigung.

Bevor du sägst: die Bauerlaubnis im Kleingarten

Die meisten Bauanleitungen beginnen beim Fundament. Im Kleingarten ist das der zweite Schritt. Der erste ist die Erlaubnis, und die bekommst du nicht vom Baumarkt, sondern über den Vorstand deines Vereins.

Was das Bundeskleingartengesetz vorgibt

Das Bundeskleingartengesetz in § 3 erlaubt im Kleingarten eine Laube in einfacher Ausführung mit höchstens 24 Quadratmetern Grundfläche einschließlich überdachtem Freisitz. Die Laube darf nach ihrer Beschaffenheit, insbesondere nach Ausstattung und Einrichtung, nicht zum dauernden Wohnen geeignet sein. Das allgemeine Baurecht aus den §§ 29 bis 36 des Baugesetzbuchs bleibt daneben bestehen. Der Kleingarten selbst soll nicht größer als 400 Quadratmeter sein.

Für deine Planung heißt das: Ein überdachter Sitzplatz vor der Tür zählt zu den 24 Quadratmetern. Plane den Innenraum also nicht auf 24 Quadratmeter, wenn noch ein Vordach dazukommen soll.

Wer die Laube genehmigt

Das Gesetz legt die Obergrenze fest. Wie der Antrag läuft und welche Details gelten, regelt jede Stadt oder jeder Verband selbst. Drei Beispiele zeigen, wie unterschiedlich das ist:

• Hannover: Laut der Baurichtlinie für Kleingartenanlagen vom 15.08.2024 brauchen das Errichten und das Verändern einer Laube eine Genehmigung. Der Antrag läuft über den Verein an den Bezirksverband der Kleingärtner, der die Genehmigung erteilt.
• Kiel: Den Antrag auf Bauerlaubnis reichst du über den Vorstand deines Vereins bei der Immobilienwirtschaft der Stadt Kiel ein. Der Vorstand bestätigt mit Stempel und Unterschrift, dass der Plan zur Gartenordnung passt. Die Stadt erhebt dafür keine Gebühren.
• Frankfurt am Main: Nach der Kleingartenordnung der Stadt (Beschluss vom 29.04.1999) brauchst du vor dem Bau die vorherige schriftliche Zustimmung der zuständigen Stelle des Verpächters, und zwar unabhängig von einer baurechtlichen Genehmigung.

Gemeinsam ist allen drei: Gebaut wird erst, wenn die Zustimmung vorliegt. Frag deshalb als Erstes beim Vorstand nach der Gartenordnung oder Baurichtlinie, die für deine Anlage gilt, und nach dem Antragsformular.

Was in deinen Antrag gehört

Das Kieler Formular zeigt gut, was ein Verein oder eine Stadt von dir wissen will. Gefragt werden dort:

1. eine Zeichnung der Laube im Grundriss mit Maßen, Raumaufteilung und Dachüberstand,
2. die Abstände zu den Grenzen deiner Parzelle,
3. die schon vorhandenen Bauten auf der Parzelle mit Maßen und Grenzabständen,
4. Hersteller oder Bezeichnung der Laube und das Baumaterial,
5. die Art des Fundaments und die Dacheindeckung,
6. die Firsthöhe und die gesamte überbaute Fläche einschließlich Dachüberstand.

Wer die Laube selbst plant, kann diese sechs Punkte als Checkliste nutzen. Ob eine eigene Skizze mit allen Maßen genügt oder ein ausgearbeiteter Bauplan verlangt wird, sagt dir dein Verein.

Drei Städte, drei Regelwerke

Die folgende Tabelle zeigt, wie stark die Vorgaben vor Ort voneinander abweichen. Sie gilt nur für die genannten Städte. Für deine Anlage zählt die Ordnung, die dein Verein dir gibt.

Vorgabe	Hannover (Baurichtlinie 15.08.2024)	Kiel (Antrag auf Bauerlaubnis)	Frankfurt am Main (Kleingartenordnung 1999)
Grundfläche	höchstens 24,00 m² einschließlich überdachtem Freisitz, mindestens 9,00 m²	höchstens 24 m² einschließlich überdachtem Freisitz	24 m² einschließlich überdachtem Freisitz bei Gärten ab 200 m², sonst höchstens 10 % der Gartenfläche
Höhe	Flach- oder Pultdach höchstens 2,70 m, gestuftes Pultdach höchstens 3,90 m, übrige Lauben höchstens 4,20 m; Traufhöhe höchstens 2,30 m	Firsthöhe bis 2,80 m	nicht bekannt
Abstand zur Grenze	mindestens 1,50 m nach allen Seiten	mindestens 1,50 m, an einem Hauptweg 3 m	nicht bekannt
Material	keine umweltgefährdenden Stoffe, zum Beispiel asbesthaltige	nur Holz	einfache Holzbauweise
Fundament	Unterkellerung verboten	Streifenfundament bis 0,30 m breit und frostfrei 0,80 m tief oder Punktfundamente; Oberkante höchstens 10 cm über dem Gelände	Unterkellerung verboten
Toilette	keine Spültoilette, keine Chemie- oder Campingtoilette; grundsätzlich Streu- oder Trenntoilette	nicht bekannt	Biotoilette oder chemische Trockentoilette zulässig

Ein Beispiel für den Unterschied: Eine Campingtoilette, die in Frankfurt am Main zulässig ist, ist nach der Hannoveraner Richtlinie verboten. Welche Lösung bei dir passt, liest du im Beitrag Toilette für den Kleingarten.

Was in die Laube nicht hinein darf

Weil die Laube nicht zum dauernden Wohnen geeignet sein darf, verbieten die Regelwerke bestimmte Einbauten. In Hannover sind das unter anderem ein Schornstein für eine Feuerstätte, eine Wasserzapfstelle in der Laube, Duschen, Handwaschbecken und jede Unterkellerung. Strom darf dort nur über Photovoltaik gewonnen werden. Frankfurt am Main verbietet Feuerstätte und Unterkellerung ebenfalls. Plane solche Dinge deshalb gar nicht erst ein, auch wenn du sie später nachrüsten möchtest.

Planung: Größe, Standort und Material festlegen

Mit der Gartenordnung in der Hand legst du drei Dinge fest.

• Größe: Rechne Innenraum, Abstellraum und überdachten Sitzplatz zusammen. Die Summe darf die Grenze nicht überschreiten. Das Kieler Formular fragt zusätzlich nach der gesamten überbauten Fläche einschließlich Dachüberstand und weist darauf hin, dass bei Überschreitung der 24 Quadratmeter ein Rückbau verlangt werden kann.
• Standort: Halte die Grenzabstände deiner Anlage ein. In Hannover soll die Laube grundsätzlich in der Nordostecke des Gartens stehen; Ausnahmen sind in begründeten Fällen möglich.
• Material und Bauform: Prüfe, ob deine Anlage nur Holz zulässt, wie in Kiel, und ob der Verein bestimmte Laubentypen vorgibt. In Frankfurt am Main legt der Verein Art und Gestaltung der Lauben im Einvernehmen mit der Fachaufsicht der Stadt fest; Systemlauben sind dort zulässig, und der Eigenbau soll gefördert werden.

Was in einer Kleingartenlaube sonst erlaubt ist, zeigt der Beitrag Kleingarten Laube: was erlaubt ist.

Gartenlaube selber bauen: Schritt für Schritt

Liegt die Erlaubnis vor, folgt der Bau. Die genauen Maße stehen in deinem genehmigten Plan; die Schritte bleiben gleich.

1. Fläche abstecken: Übertrage den Grundriss aus dem Antrag mit Pflöcken und Schnur auf die Parzelle und miss die Grenzabstände noch einmal nach.
2. Fundament setzen: Wähle eine Fundamentart, die deine Ordnung zulässt. In Kiel sind das Streifenfundamente oder Punktfundamente, deren Oberkante höchstens 10 cm über dem Gelände liegt. In Hannover und Frankfurt am Main ist eine Unterkellerung verboten. Richte das Fundament mit der Wasserwaage genau aus.
3. Bodenrahmen bauen: Befestige die Bodenbalken auf dem Fundament und lege die Dielen auf.
4. Wände aufstellen: Baue die Wandrahmen liegend am Boden, richte sie auf, prüfe sie mit der Wasserwaage und sichere sie mit Schrägstreben, bis alle Wände verbunden sind. Danach folgt die Verschalung.
5. Dach aufsetzen: Halte die Firsthöhe aus deinem Antrag ein und beachte die Grenzen für den Dachüberstand. In Hannover sind das höchstens 0,60 m bei Holzlauben und 0,30 m bei Steinlauben; Kniestöcke und Dachgauben sind dort unzulässig. Lichtwellbahnen aus farbigem, glasfaserverstärktem Kunststoff sind als Eindeckung dort ebenfalls nicht erlaubt.
6. Holz schützen: Streiche oder lasiere alle Außenflächen. Verwende keine umweltgefährdenden Anstriche. Wie du dabei vorgehst, steht im Beitrag Gartenlaube streichen.

Häufige Fehler beim Selberbauen

• Zuerst bauen, dann fragen: Ohne Zustimmung des Vereins oder der Stadt riskierst du, dass du die Laube zurückbauen musst.
• Den Freisitz vergessen: Ein überdachter Sitzplatz zählt zur Grundfläche. Wer 24 Quadratmeter Innenraum plant und ein Vordach anbaut, liegt über der Grenze.
• Die örtliche Ordnung nicht lesen: Höhe, Grenzabstand, Material und Toilette sind vor Ort unterschiedlich geregelt, wie die Tabelle oben zeigt.
• Wohnkomfort einplanen: Feuerstätte, Keller und Wasserzapfstelle in der Laube sind in Hannover verboten, Feuerstätte und Keller auch in Frankfurt am Main.
• Die Statik unterschätzen: In einem Forenbeitrag von 2006 berichtet ein Kleingärtner aus Chemnitz, dass für seine selbst geplante Laube ein Nachweis von einem Architekten oder Statiker verlangt wurde. Frag bei deinem Verein nach, ob das bei dir auch gilt.

Lies auch: Schrebergarten Laube einrichten

Zuletzt geprüft am 23.10.2026

De beelden in dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.

De Gartenlaube in Oppau, onderdeel van het gasthaus Neue Gartenlaube in Ludwigshafen-Oppau, is een bekende horecazaak in de wijk Oppau en het naburige Edigheim. Het restaurant staat vooral bekend om zijn versbereid gegrild vlees, waarbij het rumpsteak ver buiten de grenzen van de Pfalz een goede naam heeft opgebouwd.

Wat maakt de Gartenlaube Oppau bijzonder?

Het restaurant onderscheidt zich door zijn eenvoudige maar duidelijke belofte: gerechten worden rechtstreeks op de houtskoolbarbecue bereid, vers en per bestelling. Dat is een andere aanpak dan keukens die van tevoren grote batches klaarmaken en warmhouden. De houtskoolbereiding geeft het vlees een typische rooksmaak die je niet uit een gasbarbeque haalt.

Het rumpsteak is het paradepaard van de kaart. Dat dit gerecht „weit über die Grenzen der Pfalz“ bekend is, zoals het restaurant zelf aangeeft, suggereert dat gasten ook van buiten de regio speciaal voor dit gerecht komen. Voor een eetzaak in een woonwijk als Oppau is dat een opvallende reputatie.

Locatie: Oppau en Edigheim in Ludwigshafen

Oppau is een wijk in het noorden van Ludwigshafen am Rhein, een industriestad in de deelstaat Rijnland-Palts in Duitsland. Het grenst direct aan Edigheim, en de Neue Gartenlaube bedient gasten uit beide wijken. Ludwigshafen zelf ligt aan de Rijn, direct tegenover Mannheim. De omgeving is overwegend arbeiders- en middenklasse, met een Pfälzische eetcultuur die draait om stevige maaltijden, goed vlees en directheid.

Voor wie vanuit Nederland of België naar de regio rijdt, is Ludwigshafen goed bereikbaar via de A61 of A6. Oppau ligt in het noordelijke deel van de stad, wat het makkelijk te bereiken maakt zonder door het drukke stadscentrum te rijden.

Pfälzische eetcultuur: de context van de Gartenlaube Oppau

De Pfalz staat bekend om zijn wijnregio en zijn stevige, vleesgericht keuken. Typische gerechten in de streek zijn Saumagen (gevulde varkensmaag), gegrild vlees en Bratwurst. Een restaurant dat inspeelt op die traditie maar tegelijk een specialiteit als rumpsteak centraal stelt, speelt bewust in op zowel lokale smaken als bredere aantrekkingskracht.

Het concept van een gasthaus met eigen grillen sluit aan bij een lange traditie in de regio: laagdrempelige restaurants waar vlees de hoofdrol speelt en de omgeving informeel is. „Gartenlaube“ betekent letterlijk tuinhuisje of prieel, wat een sfeer van gezelligheid en buitenlucht oproept. Dat past bij de sfeer van een houtskoolbarbecue.

Praktische informatie over de Neue Gartenlaube

Voor actuele openingstijden, het volledige menu en reserveringsmogelijkheden kun je het beste de officiële website raadplegen via neue-gartenlaube.de. Specifieke prijzen, openingsuren en seizoenswijzigingen veranderen regelmatig en staan het betrouwbaarst op de website zelf. Bel bij voorkeur van tevoren als je met een grotere groep komt, gegrild vlees per bestelling vraagt extra tijd bij volle bezetting.

• Naam: Gasthaus Neue Gartenlaube
• Locatie: Ludwigshafen-Oppau / Edigheim
• Keuken: Pfälzisch, grill, focus op houtskoolbereiding
• Specialiteit: rumpsteak van de houtskoolbarbecue
• Website: neue-gartenlaube.de

De Gartenlaube Oppau is kortom een restaurant met een duidelijk profiel: vers gegrild vlees, een Pfälzische sfeer en een specialiteit die verder reikt dan de eigen buurt. Verwacht geen trendy stadscafé, maar een solide gasthaus waar het eten de aandacht krijgt die het verdient.

Een gartenlaube streichen is de beste manier om het hout te beschermen en de tuinpergola of tuinhuisje er weer fris uit te laten zien. Begin altijd met een goede voorbereiding: reinig het oppervlak, schuur het hout licht op en verwijder oude verf of lak die loslaat. Dan pas breng je de nieuwe verflaag aan, van de grote vlakken naar de hoeken en kieren.

Voorbereiding: dit doe je eerst

Goede voorbereiding bepaalt voor meer dan de helft hoe mooi het eindresultaat wordt. Reinig de hele gartenlaube eerst grondig met water en een borstel. Zit er mos of schimmel op het hout? Gebruik dan een reinigingsmiddel dat speciaal voor hout geschikt is. Laat het oppervlak daarna volledig drogen, want op vochtig hout hecht verf slecht.

Schuur het hout daarna licht op met schuurpapier (korrel 80 tot 120). Dit verwijdert losse verfdeeltjes, gladde plekken en kleine barstjes. Wrijf het stof na het schuren weg met een droge doek. Controleer ook of er uitstekende spijkers of schroeven zijn en duw of draai die eerst terug.

Dek ramen, deurgrepen en andere onderdelen af met schilderstape en folie. Dat spaart je achteraf veel schoonmaakwerk. Leg ook een oude doek of folie op de grond onder de laube.

Welke verf gebruik je voor een gartenlaube?

Voor een gartenlaube gebruik je het liefst een speciale houtbeschermingsverf (Holzschutzfarbe) of een dekkende buitenlak. Houtbeschermingsverf trekt in het hout en beschermt het van binnenuit. Dekkende lak legt een beschermende laag over het hout heen en geeft een gladder resultaat.

Wil je de houtnerf zichtbaar houden? Kies dan voor een transparante Holzlasur. Die beschermt het hout en geeft kleur, maar dekt het houtpatroon niet volledig af. Lasur is minder onderhoudsgevoelig dan dekkende verf, maar geeft wel minder kleurintensiteit.

Let bij het kiezen op het volgende:

• Kies altijd een product dat speciaal voor buiten geschikt is.
• Controleer of het product UV-bestendig is, zodat de kleur niet snel vervaagt.
• Waterverdunbare verf is makkelijker te verwerken en milieuvriendelijker dan solventgebaseerde verf.
• Koop iets meer dan de berekende hoeveelheid. Bij een tweede laag of kleine herstelwerkzaamheden heb je de rest nodig.

Gartenlaube streichen: stap voor stap

Begin altijd bovenaan en werk naar beneden. Zo druipt eventuele verf niet over al geschilderde delen heen. Gebruik een brede kwast of een roller voor de grote vlakken. Een smalle kwast gebruik je voor de hoeken, kieren en profielen.

1. Breng de grondlaag aan. Bij onbehandeld of sterk verweerd hout is een grondverf (Grundierung) verplicht. Die zorgt dat de bovenlaag goed hecht en het hout dieper beschermt.
2. Laat de grondlaag drogen. Houd de droogtijd aan die op de verpakking staat, meestal tussen de 4 en 24 uur.
3. Breng de eerste verflaag aan. Werk met lange, gelijkmatige streken in de richting van de houtnerf. Begin bij de grote vlakken en werk dan de hoeken en kieren af.
4. Laat drogen en schuur licht bij. Na droging kun je het oppervlak licht opschuren met fijn schuurpapier (korrel 180 tot 220) voor een egaler resultaat.
5. Breng de tweede laag aan. Twee lagen geven een betere dekking en langere bescherming dan één dikke laag.

Werk bij droog weer en een temperatuur tussen de 10 en 25 graden. Verfwerk in direct zonlicht of bij hoge luchtvochtigheid droogt ongelijk en hecht minder goed.

Hoeken en kieren: hier gaat het vaak mis

De meest voorkomende fout bij het schilderen van een gartenlaube is dat hoeken, kieren en aansluitingen te weinig aandacht krijgen. Juist op die plekken dringt vocht het hout in als er geen goede verflaag zit. Gebruik een smalle kwast van 2 tot 4 centimeter en werk de kieren extra goed in. Haal daarna een kwast over het aangrenzende vlak om eventuele ophopingen van verf glad te strijken.

Controleer na de eerste laag met een sterke lichtval (bij zonlicht of met een lamp) of er plekken zijn die je gemist hebt. Dat zie je makkelijker dan in schaduw.

Hoe vaak moet je een gartenlaube opnieuw schilderen?

Dat hangt af van het soort verf en de weersomstandigheden. Met een goede dekkende houtbeschermingsverf ga je doorgaans 3 tot 5 jaar mee voor je opnieuw moet schilderen. Een transparante lasur vraagt vaker onderhoud: reken op elke 2 tot 3 jaar een nieuwe laag. Controleer elk jaar in het voorjaar of er plekken zijn waar de verf loslaat, krabt of verbleekt. Kleine plekken kun je direct bijwerken voordat ze groter worden.

Een gartenlaube streichen is een klus die je zelf prima kunt doen met een paar uur tijd en de juiste materialen. Bereid het hout goed voor, kies verf die voor buiten geschikt is, werk in twee lagen en besteed extra aandacht aan de hoeken. Zo bescherm je het hout jaren lang en blijft de laube er goed uitzien.

Een kleine gartenlaube inrichten lukt het beste als je elke centimeter slim gebruikt: kies multifunctioneel meubilair, houd de inrichting licht van kleur en zorg voor voldoende licht. Met een paar gerichte keuzes verander je zelfs een klein tuinhuisje van een paar vierkante meter in een echte ontspanningsplek.

Begin met een comfortabele zit- of ligplek

De basis van een fijne gartenlaube is een plek waar je echt kunt ontspannen. Kies voor een compacte bank met opbergruimte eronder, of een stapelbaar dagstoeltje dat je opzij kunt zetten als je meer ruimte nodig hebt. Een smalle hangmat of een opvouwbare ligstoel past ook goed in een kleine ruimte, en je kunt hem wegleggen wanneer hij niet in gebruik is.

Vermijd grote, losse meubels die de vloerruimte opslokken. Een ingebouwde zitbank langs de wand, eventueel met kussens en klapblad als tafelblad, geeft je veel zitcomfort zonder dat het ten koste gaat van de loopruimte. Dat is juist in een kleine laube het slimste wat je kunt doen.

Kleine gartenlaube einrichten: slim omgaan met ruimte

In een kleine laube telt elke vierkante meter. Gebruik de verticale ruimte: hangplanken aan de wand, een hakenrij bij de ingang voor tassen en gereedschap, en kleine wandkastjes in plaats van staande kasten. Een smalle vaste kast van 30 centimeter diep is al genoeg voor tuinspullen, kaarsen of een paar boeken.

Multifunctioneel meubilair is je beste vriend. Denk aan een poef met deksel die dienst doet als opbergbox, bijzettafel en voetsteun tegelijk. Of een inklapbare wandtafel die je uitvouwt als je koffie wilt drinken en wegklapt als je extra vloerruimte wilt. Dit soort oplossingen zijn betaalbaar en maken een groot verschil in een ruimte van bijvoorbeeld 6 tot 9 vierkante meter.

Zachte verlichting voor de juiste sfeer

Verlichting bepaalt voor een groot deel hoe een ruimte aanvoelt. In een kleine gartenlaube werkt zachte, indirecte verlichting beter dan één felle lamp in het midden van het plafond. Denk aan ledlampjes op batterijen langs de dakrand, een kleine tafellamp op een wandplank, of een snoerlamp die je dwars door de laube hangt.

Zonnepanelen voor gartenhuizen zijn tegenwoordig compact en redelijk betaalbaar, zodat je ook zonder stroomaansluiting verlichting kunt realiseren. Let wel: als je echte elektra wilt, heb je een erkende elektriciën nodig en gelden er bouw- en veiligheidsregels die per gemeente of regio kunnen verschillen.

Kleuren en materialen die de ruimte groter laten lijken

Lichte kleuren maken een kleine laube optisch ruimer. Witte, crème of lichtgrijze wanden reflecteren het daglicht beter dan donkere tinten. Als je van kleur houdt, voeg die dan toe via kussens, een kleed of een gordijn, zodat je de sfeer makkelijk kunt aanpassen zonder de muren opnieuw te hoeven schilderen.

Gebruik bij voorkeur licht hout of naturelmaterialen voor meubels en accessoires. Die passen bij de tuinsfeer en maken de overgang van buiten naar binnen zachter. Een kleine jute mat, een paar plantenhangers met kruiden of een vaas met tuinbloemen voegen warmte toe zonder ruimte in te nemen.

Handige extra’s die echt iets toevoegen

• Een klein opklapbaar schrijf- of werkblad aan de wand: handig als leestafel of voor een hobbymomentje.
• Spiegels aan de wand: vergroten de ruimte optisch en brengen meer licht in de laube.
• Gordijnen of een lichtdoorlatend zonnescherm: geven privacy zonder dat de ruimte donkerder wordt.
• Een kleine koelbox of draagbare koeler: ideaal voor drankjes, zonder dat je een dure koelkast nodig hebt.
• Een kleed op de vloer: maakt de laube meteen gezelliger en dempt geluid.

Wat je beter kunt laten: zware boekenkasten, grote eettafels of meerdere losse stoelen. Die passen eenvoudigweg niet goed in een kleine ruimte en zorgen al snel voor een rommelige indruk. Minder is hier meer.

Met slimme keuzes in meubilair, licht en kleur maak je van een kleine gartenlaube een plek waar je echt tot rust komt. Begin met de basis (een goede zitplek en zacht licht) en voeg daarna stap voor stap toe wat jij persoonlijk fijn vindt. Zo groeit de inrichting mee met wat je nodig hebt.

WLAN im Schrebergarten aanleggen is goed mogelijk, zelfs als er geen vaste internetaansluiting beschikbaar is op het terrein. De meestgebruikte oplossingen zijn een mobiele router met simkaart (zoals de Vodafone GigaCube), een hotspot via je smartphone, of een lange-afstandsverbinding via een wifi-brug vanuit je woning. Welke optie het beste werkt, hangt af van de afstand tot het dichtstbijzijnde gebouw, het beschikbare 4G- of 5G-signaal en hoe vaak je de tuin gebruikt.

Waarom een gewone router niet werkt in de schrebergarten

Een standaard wifi-router heeft een vaste internetverbinding nodig, zoals een kabel- of DSL-aansluiting. In de meeste volkstuinencomplexen is dat er niet. Er ligt geen telefoonkabel naar elke afzonderlijke berging of tuinhuisje, en een eigen glasvezel- of kabelaansluiting aanvragen is in de meeste gevallen niet mogelijk of veel te duur. Je bent dus aangewezen op draadloze alternatieven.

Mobiele router met simkaart: de meest praktische keuze

Een mobiele router, zoals de Vodafone GigaCube of vergelijkbare apparaten van T-Mobile of O2, werkt op het mobiele 4G- of 5G-netwerk. Je plaatst een simkaart in het apparaat en het zet het mobiele signaal om in een wifi-netwerk voor al je apparaten. Dit werkt het beste als er op de locatie een redelijk mobiel signaal is, minimaal drie à vier balkjes 4G.

Voordelen van een mobiele router in de schrebergarten:

• Geen vaste aansluiting nodig
• Makkelijk mee te nemen of permanent te laten staan
• Meerdere apparaten tegelijk verbinden (laptop, tablet, telefoon)
• Abonnementen zijn beschikbaar met of zonder databundel

Nadeel: de snelheid en stabiliteit hangen volledig af van het mobiele netwerk op die plek. Op een rustig volkstuincomplex buiten de stad kan het signaal tegenvallen. Controleer vooraf met je smartphone welk netwerk en welke signaalsterkte er beschikbaar is. Als je ter plekke amper bereik hebt op je telefoon, zal een mobiele router ook niet goed werken.

Smartphone als hotspot: snel geregeld, maar niet ideaal voor langdurig gebruik

De eenvoudigste manier om WLAN in je schrebergarten te krijgen, is je eigen smartphone gebruiken als hotspot. Je zet de persoonlijke hotspot aan in de instellingen en verbindt je laptop of tablet daarmee. Dit kost niets extra als je al een groot data-abonnement hebt, en je hebt in een minuut verbinding.

Het nadeel is dat je telefoon hierdoor snel leegloopt en warm wordt. Voor af en toe een e-mail checken of een kaart opzoeken is het prima. Voor langdurig videobellen, streamen of thuiswerken vanuit de tuin is een aparte mobiele router een betere keuze, die is daar specifieker op gebouwd en heeft vaak een betere antenne.

Wifi-brug vanuit je woning: wanneer is dat een optie?

Woon je vlakbij het volkstuinencomplex, op minder dan 200 tot 500 meter, dan kun je overwegen een wifi-brug (point-to-point verbinding) te installeren. Je plaatst een directional antenne op je huis en een ontvanger bij het tuinhuisje. Zo verleng je je eigen thuisinternet naar de tuin zonder simkaart of abonnement.

Dit vraagt een eenmalige investering in apparatuur (denk aan merken als Ubiquiti of TP-Link Outdoor) en enige technische kennis bij de installatie. Er moet ook vrij zicht zijn tussen de twee antennes, zonder bomen of gebouwen die het signaal blokkeren. Is de afstand groter of is er geen vrij zicht? Dan is dit geen geschikte optie.

Stroom in de schrebergarten: vergeet dit niet

Een router of hotspot heeft elektriciteit nodig. Niet alle tuinhuisjes hebben een stroomaansluiting. Controleer dit vooraf. Als er geen stroom is, heb je ook geen werkende router. Sommige volkstuincomplexen hebben een centrale stroomvoorzienng, andere hebben helemaal niets. Een kleine powerbank of zonnepaneel met accu kan als tijdelijke oplossing dienen voor lichte apparaten, maar een volwaardige mobiele router verbruikt meer stroom dan een telefoon en loopt op een powerbank niet urenlang.

Tips voor een beter signaal in de tuinschuur

Als je een mobiele router gebruikt, let dan op deze punten voor een betere verbinding:

• Plaats de router zo hoog mogelijk, bij voorkeur bij een raam of op een plank richting de dichtstbijzijnde telefoonmast.
• Gebruik een externe antenne als je router daar een aansluiting voor heeft.
• Vergelijk het signaal van verschillende providers op de locatie. Vodafone kan op die plek beter zijn dan T-Mobile of andersom.
• Controleer dekking via de kaarten op de websites van de providers, maar test het altijd ook in de praktijk.

WLAN in de schrebergarten is voor de meeste mensen goed te regelen met een mobiele router of een hotspot. Controleer het signaal op locatie, kijk of er stroom beschikbaar is en kies de oplossing die past bij hoe intensief je internet in de tuin wilt gebruiken.

Ein Erdkühlschrank im Schrebergarten ist eine einfache, stromlose Möglichkeit, Obst, Gemüse und Getränke kühl zu halten. Das Prinzip: Du vergräbst einen wasserdichten Behälter tief genug im Boden, wo die Temperatur das ganze Jahr über zwischen 8 und 12 Grad Celsius liegt. Das reicht aus, um Lebensmittel frisch zu halten, ohne eine einzige Kilowattstunde Strom zu verbrauchen.

Schrebergartenparzellen sind der ideale Ort dafür: Platz ist vorhanden, der Boden kann aufgegraben werden, und du bist oft stunden- oder tagelang vor Ort, ohne Strom an der Laube zu haben. Ein selbst gebauter Erdkühlschrank löst genau dieses Problem auf eine günstige und nachhaltige Weise.

Warum ein Erdkühlschrank im Schrebergarten so gut funktioniert

Der Boden wirkt als natürlicher Wärmespeicher. Ab einer Tiefe von etwa 1,20 bis 1,50 Metern bleibt die Bodentemperatur in Mitteleuropa das ganze Jahr über relativ stabil. Im Sommer ist es dort kühler als an der Oberfläche, im Winter wärmer. Für Lebensmittel, die du nur wenige Tage bis ein paar Wochen lagern möchtest, ist das ausreichend.

Keller haben in vielen Schrebergartenlauben keine Zulassung oder sind schlicht nicht vorhanden. Der Erdkühlschrank ersetzt diesen Keller kompakt und günstig. Ein Ehepaar aus dem Raum Mannheim hat in seinem Schrebergarten genau so ein Modell gebaut und damit in der Region für Aufmerksamkeit gesorgt: ein großzügig dimensioniertes Erdloch, gut isoliert und mit einem stabilen Deckel versehen.

Schritt für Schritt: Erdkühlschrank im Schrebergarten bauen

Bevor du anfängst, prüfe die Gartenordnung deines Kleingartenvereins. In manchen Vereinen sind Erdarbeiten dieser Art genehmigungspflichtig. Im Zweifel kurz beim Vorstand nachfragen.

• Grube ausheben: Grabe ein Loch von mindestens 1,20 Metern Tiefe. Die Breite richtet sich nach dem Behälter, den du verwenden möchtest. Ein Durchmesser von 60 bis 80 cm ist für die meisten Anwendungen im Schrebergarten ausreichend.
• Behälter wählen: Bewährt haben sich alte Kühlschränke ohne Kältemittel, Mülleimer aus Kunststoff mit Deckel, oder speziell beschichtete Tongefäße. Wichtig: Der Behälter muss wasserdicht sein und keine schädlichen Stoffe abgeben.
• Entwässerung sicherstellen: Fülle die untersten 10 bis 15 cm der Grube mit Kies oder Splitt. So kann Regenwasser ablaufen und sich kein Staunasser bildet, das den Inhalt beschädigen könnte.
• Behälter einsetzen: Stelle den Behälter auf das Kiesbett. Fälle den Zwischenraum zwischen Behälter und Erdwand mit Sand oder Erde auf, ohne große Hohlräume zu lassen.
• Deckel isolieren: Der Deckel ist die schwächste Stelle. Verwende einen gut schließenden Deckel und lege eine Schicht Styropor, Stroh oder alten Jutesäcke als Isolierung obendrauf. Ein Holzdeckel mit Griff, der bündig abschließt, schützt zusätzlich vor Regen und Tieren.
• Beschriften und sichern: Markiere die Stelle deutlich, damit du und andere nicht versehentlich hineinstolpern.

Was du im Erdkühlschrank lagern kannst (und was nicht)

Am besten eignen sich Lebensmittel, die du sonst im Kühlschrank auf 4 bis 10 Grad aufbewahrst: Wurzelgemüse wie Möhren, Rote Bete und Pastinaken, Äpfel, Birnen, Kohl, Kartoffeln und robuste Salate. Auch Getränkeflaschen lassen sich prima vorarbeiten, wenn du Besuch in der Laube erwartest.

Ungeeignet sind sehr feuchtigkeitsempfindliche Lebensmittel und alles, was du wirklich tief kühlen musst. Fleisch, Fisch und Milchprodukte gehören in einen echten Kühlschrank mit geregelter Temperatur. Ein Erdkühlschrank erreicht keine 4 Grad oder kälter, das solltest du im Kopf behalten.

Häufige Fehler und wie du sie vermeidest

Der größte Fehler ist eine zu geringe Tiefe. Wer nur 50 bis 70 Zentimeter gräbt, bekommt im Hochsommer Temperaturen von 15 bis 20 Grad im Behälter. Das ist kaum besser als ein schattiger Platz im Freien. Grabe also tief genug.

Ein schlecht sitzender Deckel zieht Mäuse und Insekten an. Achte darauf, dass der Behälter wirklich dicht schließt und kein Geruch nach außen dringt. Ein Gummidichtring am Deckel hilft dabei.

Staunässe ist ein weiteres Problem. Wenn Wasser von unten eindringt, verdirbt das Gemüse schnell und schimmelt. Das Kiesbett am Boden und ein überdachter oder überstehender Deckel verhindern das meistens zuverlässig.

Kosten: was du für einen Erdkühlschrank im Schrebergarten investierst

Die Materialkosten sind überschaubar. Ein großer Kunststoffmülleimer mit Deckel kostet neu rund 20 bis 40 Euro. Kies, Sand und eine Styroporplatte kommen noch hinzu, insgesamt schätzungsweise 20 bis 50 Euro, je nachdem was du schon vorrätig hast. Wer einen alten Kühlschrank oder eine Regentonne recycelt, kommt noch günstiger davon.

Die Arbeitszeit ist der größte Aufwand: Das Ausheben der Grube dauert je nach Bodenbeschaffenheit zwei bis vier Stunden. Lehmige oder steinige Böden machen mehr Arbeit als lockere Gartenerde.

Ein Erdkühlschrank im Schrebergarten ist kein High-Tech-Projekt, sondern eine einfache Lösung, die seit Jahrhunderten funktioniert. Wenn du die Tiefe stimmst, den Deckel abdichtest und den richtigen Standort wählst (schattig, nicht direkt unter einem Baum wegen der Wurzeln), hast du für viele Gartenabende eine zuverlässige Kühlung ohne Stromanschluss.

Eine Gartenlaube aus Holz ist die klassischste Form des Gartenhauses und kombiniert natürliche Optik mit einer langen Tradition im Gartenbau. Holz war schon immer das erste Baumaterial für Gartenlauben, weil es leicht zu bearbeiten, gut isolierend und optisch ansprechend ist. Ob als gemütlicher Rückzugsort, Geräteschuppen oder kleines Gartenhaus: Holzlauben passen in fast jeden Garten.

Welche Holzarten werden für Gartenlauben verwendet?

Die Holzart entscheidet über Haltbarkeit, Pflegeaufwand und Preis. Die gängigsten Holzarten für eine Gartenlaube aus Holz sind:

• Fichte: Das meistverwendete Holz für Gartenlauben. Günstig, gut bearbeitbar und in vielen Bausätzen Standard. Braucht aber regelmäßige Pflege, weil es empfindlicher gegenüber Feuchtigkeit ist.
• Kiefer: Etwas harzreicher als Fichte, dadurch von Natur aus etwas widerstandsfähiger. Ebenfalls preiswert und weit verbreitet.
• Lärche: Deutlich dauerhafter und feuchtigkeitsbeständiger als Fichte oder Kiefer. Kostet mehr, braucht aber weniger Pflege und hält länger.
• Douglasie: Ähnlich wie Lärche, mit einer warmen rötlich-braunen Farbe. Gut geeignet für den Außenbereich und langlebig.
• Thermoholz: Thermisch behandeltes Holz, das durch Hitze haltbarer und feuchtigkeitsresistenter gemacht wurde. Weniger Pflege nötig, aber teurer in der Anschaffung.

Für eine Gartenlaube, die dauerhaft gut aussieht und wenig Aufwand macht, lohnt sich der Griff zu Lärche oder Douglasie. Wer ein begrenztes Budget hat, kommt mit Fichte gut aus, muss aber einplanen, die Laube alle ein bis zwei Jahre zu streichen oder zu ölen.

Bauweisen: Blockbohlen, Pfosten-Riegel oder Rahmen?

Gartenlauben aus Holz gibt es in drei typischen Bauweisen, die sich in Aussehen, Stabilität und Preis unterscheiden.

Blockbohlenhaus: Die Wände bestehen aus übereinander gestapelten Holzbohlen, oft zwischen 28 und 70 mm dick. Das gibt dem Gebäude eine massive, rustikale Optik und eine natürliche Dämmwirkung. Besonders geeignet, wenn die Laube auch im Frühjahr oder Herbst genutzt wird.

Pfosten-Riegel-Konstruktion: Ein Holzrahmen trägt die Konstruktion, die Zwischenräume werden mit Brettern oder Platten gefüllt. Leichter und oft günstiger als ein Blockbohlenhaus. Gut geeignet als einfache Gartenlaube oder Geräteschuppen.

Rahmen- oder Ständerbauweise: Ähnlich wie Pfosten-Riegel, aber schlanker im Profil. Oft bei kleineren Lauben eingesetzt. Weniger gut isoliert, dafür schnell aufgebaut.

Welche Größe braucht eine Gartenlaube aus Holz?

Die richtige Größe hängt davon ab, wie du die Laube nutzen willst. Typische Maße als Orientierung:

Nutzung	Empfohlene Grundfläche
Geräteaufbewahrung	4 bis 6 m²
Sitz- und Aufenthaltslaube	8 bis 14 m²
Gartenhaus mit Übernachtungsmöglichkeit	16 m² und mehr

Wichtig: In vielen deutschen Bundesländern gilt eine Baugenehmigungspflicht ab einer bestimmten Größe oder Wandhöhe. Die genauen Grenzen unterscheiden sich je nach Bundesland. Informiere dich vor dem Kauf bei deiner zuständigen Baubehörde, um unangenehme Überraschungen zu vermeiden.

Gartenlaube aus Holz kaufen: Bausatz oder Fertighaus?

Die meisten Hersteller verkaufen Holzlauben als Bausatz. Das bedeutet: Alle Teile werden fertig zugeschnitten geliefert, du baust sie selbst zusammen. Das spart Kosten, erfordert aber handwerkliches Geschick und mindestens zwei Personen. Wer wenig Erfahrung hat, sollte einen Handwerker für den Aufbau einplanen.

Fertighäuser aus Holz werden direkt aufgestellt und sind in wenigen Stunden nutzbar. Das ist bequemer, aber teurer. Die Preisunterschiede zwischen einem einfachen Bausatz und einem vollständig aufgestellten Gartenhaus sind je nach Größe und Holzqualität erheblich. Als grobe Orientierung: Ein kleiner Holzbausatz mit rund 9 m² Grundfläche kostet laut Marktbeobachtungen (Stand 2025) schätzungsweise ab 800 bis 1.500 Euro, qualitativ hochwertigere Modelle mit mehr Ausstattung ab rund 3.000 Euro aufwärts.

Pflege und Haltbarkeit

Eine Gartenlaube aus Holz hält bei richtiger Pflege viele Jahrzehnte. Die wichtigsten Maßnahmen:

• Holzschutzlasur oder -öl alle ein bis zwei Jahre auftragen, besonders bei Fichte oder Kiefer.
• Dachpappe oder Dachschindeln regelmäßig auf Schäden prüfen, damit kein Wasser eindringt.
• Gute Belüftung unter dem Boden sicherstellen, um Feuchtigkeitsschäden zu vermeiden.
• Auf einen ebenen, stabilen Untergrund achten, zum Beispiel ein Betonfundament oder Schotterbett mit Bodenplatten.

Besonders die Unterkante der Holzwände ist gefährdet, weil dort Spritzwasser vom Boden auftrifft. Ein umlaufender Kiesstreifen oder ein leichtes Gefälle weg von der Laube hilft, das Wasser schneller abzuleiten.

Eine Holzgartenlaube ist kein wartungsfreies Produkt, aber mit etwas Aufmerksamkeit bleibt sie über viele Jahre ein schöner und funktionaler Platz im Garten. Wer die passende Holzart wählt und auf einen soliden Untergrund achtet, hat lange Freude an seiner Laube, ohne ständig viel Zeit in die Pflege investieren zu müssen.

Een gartenlaube bauen is goed te doen, ook zonder veel bouwervaring. Je hebt een stevig houten frame nodig, minimaal twee deuren, één raam en de juiste materialen om alles waterdicht af te werken. Hieronder lees je precies hoe je te werk gaat, wat je nodig hebt en waar je op moet letten.

Wat heb je nodig om een gartenlaube te bouwen?

Voor een eenvoudige houten gartenlaube begin je met het verzamelen van de juiste materialen. De basislijst ziet er zo uit:

• Minimaal 2 deuren
• 1 raam
• 4 kanthouten van 8 cm breed en 6 cm dik (voor het frame)
• 4 insteekkokers (Einschlaghülsen) om de staanders in de grond te verankeren
• Latten voor de wand- en dakbekleding
• Schroeven, spijkers en bevestigingsmateriaal
• Dakbedekking (bijvoorbeeld dakleer of golfplaten)

Je hoeft niet alles nieuw te kopen. Veel materialen zijn goed te hergebruiken: oude deuren, raamkozijnen of planken van gesloopte schuren doen het prima. Dat bespaart geld en geeft de laube meteen karakter. Controleer wel altijd of het hout droog en vrij van rot is.

Fundering en frame: de eerste stap

Begin met het uitzetten van de hoeken van je gartenlaube op de gewenste plek. Gebruik insteekkokers die je in de grond slaat op de vier hoekpunten. In deze kokers schuif je de kanthouten als staanders. Zo staat de constructie stabiel zonder dat je een betonnen fundament hoeft te storten. Let er op dat alle hoeken recht zijn: gebruik een waterpasinstrument en meet de diagonalen om te controleren.

Verbind de staanders bovenaan met horizontale dwarsbalken. Dit vormt het basisframe van de laube. Hoe groot het frame wordt, hangt af van je tuin en je wens. Een gebruikelijke maat voor een kleine tuinpergola of -huisje is ongeveer 3 bij 3 meter, maar je past de afmetingen aan op basis van de beschikbare materialen.

Wanden en ramen plaatsen

Vul de wanden in met houten latten of planken. Je bevestigt de latten horizontaal of verticaal aan het frame, afhankelijk van hoe je het er uit wilt laten zien. Horizontale latten zijn populair omdat ze regenwater beter afvoeren. Laat kleine spleten tussen de latten als je ventilatie wilt, of bewerk ze aaneengesloten voor meer beschutting.

De deuren monteer je in de opening die je in de wand laat. Gebruik scharniertypes die bestand zijn tegen buiten en vochtig weer, zoals verzinkte of roestvaste scharnieren. Het raam geeft de laube lucht en licht. Zorg dat het raam in de sponning goed sluit om tocht en regen buiten te houden.

Dak bouwen en waterdicht maken

Een zadeldak of lessenaarsdak zijn de meest gebruikte dakvormen voor een gartenlaube. Het lessenaarsdak (één helling naar achteren) is eenvoudiger te bouwen en voldoende voor een kleine laube. Leg daklatten als ondergrond en bevestig daarna de dakbedekking: dakleer is goedkoop en goed te verwerken, golfplaten zijn duurzamer en houden het langer uit. Zorg voor een dakoversteek van minimaal 20 tot 30 cm aan de zijkanten, zodat regenwater van de wanden wegloopt.

Breng kitten of rubberstrip aan op de naden tussen dakbedekking en wand om lekkage te voorkomen. Dit is de meest voorkomende fout bij doe-het-zelf tuinhuisjes: een kleine opening in de nok of langs de rand zorgt later voor waterinloop en houtrot.

Afwerking en bescherming

Behandel al het buitenhout met een UV-bestendig houtbeschermingsmiddel of buitenlak. Doe dit ook aan de achterkant van planken en op de kopse kanten, want daar dringt vocht het snelst in. Herhaal de behandeling elke twee tot drie jaar, afhankelijk van het product en de weersomstandigheden in jouw regio.

Schilder of laseer de laube in een kleur die past bij je tuin. Geolied hout grijst mooi in van nature als je dat verkiest. Voeg als laatste detail een dakgoot toe aan de voorkant: zo heb je geen natte druppels op je hoofd als je de laube ingaat na een regenbui.

Een gartenlaube bouwen kost je een weekend tot enkele weekenden, afhankelijk van de omvang en je tempo. Gebruik je hergebruikte materialen, dan blijven de kosten laag. Plan van tevoren goed wat je wilt, zet de maten op papier en controleer steeds of alles recht en waterpas staat. Dat voorkomt frustratie achteraf en geeft je een laube waar je jarenlang plezier van hebt.

Het dak van een gartenlaube erneuern is vaak noodzakelijk na 10 tot 20 jaar, afhankelijk van het gebruikte materiaal en de weersomstandigheden. Lekkage, mosgroei, doorbuigende planken of versleten dachpappe zijn duidelijke signalen dat het tijd is voor vernieuwing. In dit artikel lees je welke materialen je kunt kiezen, hoe het process verloopt en waar je op moet letten.

Wanneer is het dak van je gartenlaube echt aan vervanging toe?

Kleine scheurtjes in de dachpappe of een lichte moslaag betekenen nog niet dat je het hele dak moet vervangen. Maar bij aanhoudende lekkage, doorgerotte dakbedekking of zichtbare schade aan de dakspanten is een volledige vernieuwing de verstandigste keuze. Half werk kost op de lange termijn meer.

Controleer bij twijfel het dak van binnenuit bij regen. Zie je natte plekken op de planken of ruikt het muf? Dan is wachten geen goede optie. Ook doorbuigende dakranden of loslatende naden zijn een teken dat de constructie zwak wordt.

Gartenlaube dach erneuern: welke materialen zijn er?

De keuze van het dakmateriaal bepaalt grotendeels de kosten, de levensduur en het uiterlijk. Dit zijn de meest gebruikte opties:

• Dachpappe (bitumenfolie): De goedkoopste en meest gebruikte oplossing voor platte of licht hellende daken. Materiaalkosten liggen rond de 3 tot 10 euro per vierkante meter. De levensduur is beperkt, ongeveer 10 tot 15 jaar, en dachpappe geldt vaak als tijdelijke of basisoplossing.
• Bitumenschindeln (dakspanen van bitumen): Betere versie van dachpappe, esthetischer en duurzamer. Kosten liggen hoger, maar de levensduur is langer. Geschikt voor zadeldaken.
• Holzschindeln (houten dakspanen): Traditioneel en mooi, maar vraagt onderhoud en is gevoelig voor vocht. Niet de meest onderhoudsvriendelijke keuze voor een tuinhuis.
• Dachplatten van kunststof of rubber (EPDM): Steeds populairder, met name voor platte daken. EPDM gaat bij goede verwerking 30 tot 50 jaar mee en is volledig waterdicht.
• Wellplatten (golfplaten): Van polycarbonaat of metaal. Goedkoop en snel te leggen, maar minder fraai. Geschikt als tijdelijke of functionele oplossing.

Voor de meeste gartenlaube-eigenaars is dachpappe de snelste en goedkoopste keuze. Wie langer wil genieten zonder onderhoud, kiest beter voor EPDM of bitumenschindeln.

Stap voor stap: zo vervang je het dak zelf

Het dak van een gartenlaube erneuern is een klus die je als handige doe-het-zelver zelf kunt aanpakken. Dit is hoe je dat aanpakt:

1. Verwijder de oude dakbedekking. Trek de dachpappe of oude dakspanen los. Controleer daarna de dakplanken en spanten op rot. Vervang aangetaste planken direct, anders heeft een nieuwe dakbedekking geen zin.
2. Herstel de ondervloer. Zorg dat alle planken (Schalung) stevig vastzitten en geen beweging hebben. Gebruik verduurzaamd hout als je planken vervangt.
3. Breng een ondervlak aan. Bij dachpappe: leg de rollen van beneden naar boven, met een overlap van minimaal 10 centimeter. Gebruik een dakspijkerband of daknagels om alles vast te zetten.
4. Dichtlijm of dichtklem de naden. Zeker bij de nok en de randen is afdichting belangrijk. Gebruik speciale daklijm of een bitumendichting.
5. Zet de nokvorst op zijn plek. Sluit de nok af met een aparte strook dachpappe of een nokprofiel, zodat er geen water tussen de twee dakvlakken in kan sijpelen.

Plan deze klus op een droge dag met weinig wind. Dachpappe werkt beter als het materiaal een beetje warm is, omdat het soepeler ligt.

Wat kost het om een gartenlaubedak te vernieuwen?

De kosten hangen af van het oppervlak, het materiaal en of je het zelf doet of iemand inhuurt. Als ruwe richtlijn voor 2026: bij dachpappe liggen de materiaalkosten naar schatting tussen de 50 en 150 euro voor een gemiddelde gartenlaube van 15 tot 20 vierkante meter dakoppervlak. EPDM of bitumenschindeln kosten al snel twee tot drie keer zoveel aan materiaal, maar gaan ook veel langer mee.

Laat je het uitvoeren door een vakman? Reken dan op arbeidskosten van naar schatting 30 tot 60 euro per uur (2026), afhankelijk van de regio. Voor een volledig nieuw dak inclusief materiaal en arbeid betaal je al snel 300 tot 800 euro of meer. Doe je het zelf, dan bespaar je die arbeidskosten volledig.

Veelgemaakte fouten bij het vernieuwen van een gartenlaubedak

De grootste fout is het aanbrengen van nieuwe dakbedekking over de oude laag heen. Dat ziet er snel uit, maar verbergt rot en geeft een slecht resultaat. Haal altijd de oude laag er eerst af.

Een andere veelgemaakte fout is te weinig overlap bij dachpappe. Met minder dan 10 centimeter overlap sluipt water toch naar binnen bij zware regen. Gebruik ook altijd de juiste nagels of schroeven, geen gewone bouwschroeven die roesten en loslaten.

Tot slot: vergeet de dakranden niet. Water dat langs de zijkant wegloopt zonder goot of keerwand kan de fundering van de gartenlaube beschadigen. Een eenvoudige zinken of kunststof goot voorkomt dat.

Een dak van een gartenlaube erneuern is een klus die je zelf goed kunt uitvoeren met de juiste materialen en wat voorbereiding. Kies je materiaal op basis van je budget en hoe lang je de laube nog wilt gebruiken, pak de klus grondig aan en je hebt er jarenlang plezier van.

Een kleine gartenlaube is een compact tuinhuisje of prieel, bedoeld als schuilplaats, zitplek of opbergruimte in de tuin. De term „gartenlaube“ komt uit het Duits en betekent letterlijk tuinprieel of tuinhuisje. In de kleinste vormen gaat het om een open of half-open constructie van een paar vierkante meter, soms ook een gesloten houten hut. Juist de kleine variant trekt steeds meer aandacht, omdat niet elke tuin ruimte biedt voor een grote schuur of uitgebouwde veranda.

De oorsprong van de gartenlaube ligt in de negentiende-eeuwse tuincultuur in Duitsland en omringende landen. Het begrip werd ook populair via het Duitse tijdschrift „Die Gartenlaube“, dat vanaf 1853 verscheen en het gezinsleven in en rond de tuin centraal stelde. Die culturele achtergrond verklaart waarom de term nog steeds gebruikt wordt voor kleine, sfeervolle tuinstructuren.

Wat maakt een gartenlaube klein?

Een kleine gartenlaube heeft doorgaans een vloeroppervlak van minder dan tien vierkante meter. Vaak gaat het om structuren van twee bij twee meter tot drie bij drie meter. Ze zijn licht van constructie, eenvoudig te plaatsen en vragen weinig onderhoud. Je vindt ze in hout, metaal of een combinatie van beiden. Sommige modellen zijn volledig open aan de zijkanten, andere hebben wanden met een deur.

Het verschil met een gewone tuinstoel of parasol is dat een kleine gartenlaube een vaste constructie is met een dak. Ze biedt bescherming tegen regen en directe zon, terwijl ze toch het gevoel van buiten zitten behoudt. Daarmee is ze iets anders dan een volwaardig tuinhuis, dat eerder bedoeld is voor opslag of als werkkamer.

Materialen en bouwwijze van een kleine gartenlaube

Hout is het meest gebruikte materiaal voor een kleine gartenlaube. Douglas, lariks en vuren zijn populaire keuzes vanwege hun weerbestendigheid en uitstraling. Een houten gartenlaube vraagt om periodieke behandeling met houtbeschermer of beits, meestal eens per twee à drie jaar. Zonder onderhoud kan het hout snel vergrijzen of rotten.

Metalen varianten, vaak van gepoedercoat staal of aluminium, zijn duurzamer en vragen minder onderhoud. Ze zien er soms wat strakker en moderner uit dan houten exemplaren. Een nadeel is dat metaal bij warmte kan opwarmen en dat de uitstraling minder warm aanvoelt dan hout.

Het dak van een kleine gartenlaube is vaak uitgevoerd als een plat dak, een zadeldak of een pergola-stijl dak met latten. Een pergola-dak met klimplanten is sfeervol, maar biedt minder bescherming tegen regen. Wie echt droog wil zitten, kiest voor een dicht dak van dakpannen, dakshingles of polycarbonaat.

Vergunning: mag je een kleine gartenlaube zomaar plaatsen?

In Nederland is een kleine gartenlaube in veel gevallen vergunningvrij te plaatsen, mits je aan een aantal voorwaarden voldoet. Volgens de Nederlandse regelgeving (het Besluit omgevingsrecht) geldt dat een bijgebouw in de achtertuin vergunningvrij is als het gebouw niet hoger is dan drie meter en minder dan vijftig procent van de achtertuin bebouwt, met een maximum van vijftig vierkante meter. Een kleine gartenlaube van twee bij twee meter valt daar doorgaans ruim binnen.

Let op: staat je woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht, of zijn er bijzondere bestemmingsplanregels, dan kunnen andere regels gelden. Controleer dit altijd bij jouw gemeente via het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl) voordat je gaat bouwen.

Kosten van een kleine gartenlaube

De prijs van een kleine gartenlaube verschilt sterk per materiaal, afmeting en uitvoering. Een eenvoudig houten prieel van twee bij twee meter is naar schatting rond 2026 te vinden voor bedragen tussen de 200 en 600 euro als bouwpakket. Maatwerk of een volledig gesloten houten tuinhuis kost al snel meer, afhankelijk van afwerking en leverancier.

Zelf bouwen is goedkoper, maar vraagt meer tijd en enige basiskennis van houtbewerking. Prefab pakketten zijn een middenweg: ze worden kant-en-klaar geleverd en kunnen door twee mensen in een dag worden opgebouwd. Let bij de aanschaf op de kwaliteit van het hout en de dikte van de constructie. Dunne planken van minder dan achttien millimeter dragen snel meer schade op bij regen en wind.

Kleine gartenlaube in de tuin: praktische tips

• Kies een plek die beschut staat tegen de overheersende windrichting (in Nederland meestal het zuidwesten).
• Plaats de gartenlaube op een vlak, waterdoorlatend fundament, zoals betontegels of grind, zodat het hout niet in vochtige grond staat.
• Behandel houten onderdelen voor de plaatsing al met een grondlaag houtbeschermer, ook de snijvlakken.
• Klimplanten zoals kamperfoelie of wijnstok geven snel een groene uitstraling, maar let op dat ze het hout niet voortdurend vochtig houden.
• Controleer elk voorjaar de verbindingen en bevestigingen op roest of losgeraakte schroeven.

Een kleine gartenlaube is een praktische en betaalbare manier om een aantrekkelijke zitplek in de tuin te creëren, ook als je weinig ruimte hebt. Met de juiste materialen, een goede locatie en wat basisonderhoud gaat een degelijke gartenlaube tien tot vijftien jaar problemloos mee. Controleer voor de plaatsing altijd de lokale regels, zodat je achteraf niet voor verrassingen staat.