In een schrebergarten is sichtschutz in de meeste gevallen toegestaan, maar de regels zijn strikt. Of je nu een haag, een houten scherm of een bamboescherm wil plaatsen: de hoogte, het materiaal en de locatie bepalen of het mag. Wat precies is toegestaan hangt af van de regels van je Kleingartenverein en van de geldende Kleingartenordnung (tuinreglement).
De meest voorkomende regel is een maximale hoogte van 1,20 meter aan de perceelsgrenzen. Sommige verenigingen staan tot 1,50 meter toe, andere hanteren strengere grenzen. Hoger is vrijwel nooit toegestaan zonder expliciete toestemming. Controleer dus altijd het reglement van je eigen Verein voordat je iets plaatst.
Welke vormen van sichtschutz zijn in een schrebergarten erlaubt?
De meest geaccepteerde vorm van sichtschutz is een levende haag van inheemse plantensoorten. Denk aan liguster, meidoorn of veldesdoorn. Deze passen bij het groene karakter van een Kleingarten en zijn in vrijwel alle reglementen toegestaan, zolang ze niet te hoog worden. Een levende haag heeft wel onderhoud nodig: hij moet gesnoeid worden zodat hij niet over de toegestane hoogte groeit en niet in het perceel van de buurman doorgroeit.
Kunstmatige schermen, zoals bamboematten, PVC-rolschermen of houten latwerk, zijn ook bij veel verenigingen toegestaan. Hiervoor gelden vaak extra voorwaarden: het materiaal mag niet te opvallend zijn in kleur of uitstraling, en permanente houten constructies kunnen aangemerkt worden als bouwwerk waarvoor toestemming nodig is. Een los opgehangen bamboescherm wordt over het algemeen minder snel als probleem gezien dan een stevig verankerd houten frame.
Betonnen of gemetselde muren zijn in vrijwel elke Kleingartenverein verboden. Dat geldt ook voor hekken van metaal gaas als primaire sichtschutz. Dit soort materialen past niet bij het wettelijk vastgelegde karakter van een Kleingarten als groene, open ruimte.
Hoogte: de meest voorkomende grens
De maximale hoogte van een sichtschutz is het meest betwiste punt. In Duitsland hanteert de meerderheid van de Kleingartenvereinen een grens van 1,20 meter voor afscheidingen aan de zijkanten en de achterkant van het perceel. Aan de straatkant of aan het pad gelden soms lagere grenzen, zoals 80 centimeter, om het open karakter te bewaren.
Soms is er ruimte voor maatwerk. Vlak achter de tuinhuisje, tegen een bestaande muur of aan de zijkant van een tuinhuis zelf, wordt een hogere afscheiding soms gedoogd of formeel toegestaan. Vraag dit altijd schriftelijk na bij je Vereinsvorstand, zodat je geen verrassingen krijgt achteraf.
Wat gebeurt er als je de regels overtreedt?
Een te hoge of verboden sichtschutz moet worden verwijderd als de Verein dat eist. In ernstige gevallen kan dit leiden tot een officiële aanmaning (Abmahnung) of zelfs tot beëindiging van de pachtovereenkomst. Dat klinkt drastisch, maar het wordt zelden meteen zo ver doorgetrokken. In de meeste gevallen krijg je eerst een verzoek om het aan te passen binnen een bepaalde termijn.
Conflicten met buren over sichtschutz komen regelmatig voor. Een scherm dat te hoog is, schaduw geeft of in slechte staat verkeert, kan aanleiding geven tot een klacht bij het bestuur. Houd er rekening mee dat ook jij verplicht kunt worden om het onderhoud bij te houden, ook als het om een haag van jouw buurman gaat die aan jouw kant uitgroeit.
Praktische tips voor de juiste sichtschutz
- Vraag het reglement van je Kleingartenverein op en lees de paragraaf over Einfriedungen en Hecken.
- Vraag bij twijfel schriftelijk toestemming aan de Vereinsvorstand voordat je iets plaatst.
- Kies voor inheemse plantensoorten als je een levende haag wil. Dat wordt in vrijwel alle gevallen geaccepteerd.
- Meet de hoogte van je scherm altijd op de grens zelf, niet vanuit de voet op jouw eigen perceel.
- Vermijd felle kleuren bij kunstmatige schermen. Groen, bruin of naturel valt zelden op als storend.
Wanneer is sichtschutz helemaal niet toegestaan?
Aan de voorzijde van het perceel, langs het hoofdpad van de Anlage, is een sichtschutz in veel reglementen verboden of beperkt tot een symbolische afscheiding. Dit om de open uitstraling van de gezamenlijke tuin te bewaren. Dat is een directe uitvloeisel van het Bundeskleingartengesetz, de federale wet die de uitgangspunten van Kleingärten vastlegt.
Ook als je perceel grenst aan een gemeenschappelijk speelveld of een watergang, kunnen er beperkingen gelden die afwijken van de standaardregels. Check dit apart bij je Verein.
De eenvoudigste manier om problemen te voorkomen: vraag het na, schrijf het op, en kies voor een oplossing die duidelijk past binnen de toegestane hoogte en materialen. Een haag van 1,20 meter met inheemse planten is in veruit de meeste gevallen een veilige keuze die nergens op stuit.