Kategorie: Nutzgarten

Ein Permakultur-Kleingarten ist ein Garten, der nach den Prinzipien der Permakultur bewirtschaftet wird: natürliche Kreisläufe nutzen, Boden aufbauen, Vielfalt fördern und möglichst wenig eingreifen. Anders als ein konventioneller Kleingarten brauchst du hier keinen Kunstdünger, keine Pestizide und weniger Gießwasser. Das Ergebnis ist ein Garten, der sich mit der Zeit fast selbst trägt.

Permakultur im Kleingarten ist kein starres System, sondern eine Denkweise. Du beobachtest, was in deinem Garten passiert, und gestaltest ihn so, dass Pflanzen, Tiere und Boden zusammenarbeiten. Auch auf kleiner Fläche, wie sie in einem typischen Kleingarten oder einer Gartenanlage vorkommt, lässt sich dieses Prinzip sehr gut umsetzen.

Was bedeutet Permakultur konkret im Kleingarten?

Permakultur steht für „permanente Kultur“ oder „permanente Landwirtschaft“. In der Praxis bedeutet das für deinen Kleingarten: du planst Beete, Wege und Pflanzenzonen so, dass sie dauerhaft produktiv bleiben, ohne dass du jedes Jahr alles umgraben oder neu anlegen musst. De bodem blijft intact, de wortels van vaste planten houden hem los, en organisch materiaal wordt ter plekke omgezet in vruchtbare humus.

Een concreet voorbeeld: in plaats van elk jaar nieuwe aarde te kopen, leg je een dikke laag compost, stro of bladeren op de bedden. Dit heet „mulchen“. De bodem blijft vochtig, onkruid kiemt nauwelijks, en regenwormen doen de rest. Je spaart zo gemiddeld 30 tot 60% op water en hoeft veel minder te wieden.

De basisprincipes voor een permakultur-kleingarten

Permakultur werkt op basis van een handvol praktische principes. Hieronder zie je welke het meest toepasbaar zijn op een kleine tuinoppervlakte:

• Zones indelen: wat je het vaakst gebruikt, plant je het dichts bij de ingang of het tuinhuis. Kruiden die je dagelijks nodig hebt, horen dus vlak bij de zitplek. Fruitbomen of composthoeken mogen verder weg.
• Geen grond blootlaten: kale grond verliest vocht en voedingsstoffen. Dek bedden altijd af met mulch of bodembedekkers zoals klaversoorten.
• Mengen in plaats van monocultuur: plant groenten, kruiden en bloemen door elkaar. Dit trekt nuttige insecten aan en voorkomt dat ziekten zich snel verspreiden.
• Kringen sluiten: keukenafval gaat naar de composthoop, compost gaat terug naar het bed. Regenwater opvangen in een ton en hergebruiken past hier ook bij.
• Waarnemen voor je ingrijpt: kijk een seizoen lang wat er vanzelf groeit en welke hoekjes nat of droog zijn. Pas daarna richt je de tuin duurzaam in.

Concrete ideeën voor de inrichting van je permakultur-kleingarten

Een Hügelbed (heuvelbedden) is een van de bekendste permakultur-technieken. Je stapelt hout, bladeren, compost en aarde op een heuvel van 60 tot 100 centimeter hoog. Het hout bindt water en geeft langzaam voedingsstoffen af. Zulke bedden zijn bijzonder productief en vereisen na aanleg nauwelijks onderhoud.

Keyhole-bedden zijn ronde of niervormdige bedden met een smal pad naar het midden. Zo kun je overal bij zonder over de plantzone te lopen. Handig in een kleinere tuin waar elke vierkante meter telt. Een diameter van 1,5 tot 2 meter is praktisch haalbaar voor de meeste kleingärten.

Een kruidenspiraal van stapelstenen of bakstenen biedt op één vierkante meter verschillende klimaatzones: warm en droog bovenaan (voor tijm en oregano), koeler en vochtiger onderaan (voor peterselie en bieslook). Dat is een slim gebruik van kleine ruimte en typisch voor de permakultur-aanpak.

Begleitpflanzen (begeleidende planten) zijn een andere pijler. De bekendste combinatie is de „Drei Schwestern“: maïs, bonen en pompoen. De maïs geeft de bonen houvast, de bonen binden stikstof voor de maïs, en de pompoen bedekt de grond zodat onkruid geen kans krijgt. Dit soort plantcombinaties werkt ook op kleine oppervlaktes.

Compost en bodemopbouw als fundament

Zonder goede bodem geen permakultur-kleingarten. Compost is daarin het belangrijkste middel. Een eenvoudige houten composthoop van circa 1 bij 1 meter is genoeg voor een kleingarten. Gooi er keukenresten (geen vlees of zuivel), gesneden gras, blad en takken op. Na zes tot twaalf maanden heb je rijpe compost die je direct als bodemverbeteraar kunt gebruiken.

Wormencompost (vermicompostage) is een alternatief als je weinig ruimte hebt. Een wormenbak past zelfs in een kleine schuur of op een schaduwrijke plek. Wormen zetten etensresten in weken om tot voedselrijke humus, rijker dan gewone compost.

Wat past niet goed bij een permakultur-kleingarten?

Permakultur vraagt om geduld. Als je snel resultaat wil, hoge opbrengsten in het eerste jaar verwacht of een strakke, geometrische tuin wilt, dan is deze aanpak misschien niet wat je zoekt. De tuin ziet er soms „rommelig“ uit, met veel gemengde beplanting en mulch op de bedden. Niet iedereen vindt dat aantrekkelijk of kan dat in een gereguleerde kleingarten-vereniging (Kleingartenverein) zo aanleggen. Check dus eerst de regels van jouw tuinvereniging: sommige schrijven voor dat een deel van de tuin met groenten moet zijn ingezaaid, of dat paden netjes zijn bijgehouden.

Ook verwacht je van permakultur geen eenvoudige quick fix. Het systeem heeft twee tot drie jaar nodig om echt in balans te komen. De grond moet opgebouwd worden, de juiste insecten moeten zich vestigen en de planten moeten de kans krijgen om samen te werken.

Veelgestelde vragen over permakultur in de kleingarten

Hoeveel ruimte heb je minimaal nodig? Zelfs op 20 tot 30 vierkante meter kun je permakultur-principes toepassen. Kies voor een kruidenspiraal, twee à drie mengselbedden en een kleine composthoop.

Mag je in een Kleingarten zomaar permakultur toepassen? Dat hangt af van de regels van jouw tuinvereniging. Vraag dit na bij de vereniging voordat je grote structuren zoals Hügelbedden aanlegt.

Heb je speciale kennis nodig? Nee. Begin klein: mulch je bedden af, plant een paar begeleidende soorten en maak een composthoop. Dat is al permakultur.

Wat kost het om te starten? Bijna niets als je materialen slim hergebruikt. Hout voor Hügelbedden kun je gratis ophalen, mulch krijg je soms via de gemeente. Naar schatting is een basisopstelling in 2025 al te realiseren voor 50 tot 100 euro.

Begin gewoon klein: kies één principe en pas het dit seizoen toe. Mulch je eerste bed af, plant één combinatie van begeleidende planten of zet een composthoop neer. Dat is genoeg om te merken hoe de permakultur-kleingarten aanpak werkt, zonder dat je de hele tuin tegelijk hoeft om te gooien.

In een kleingarten mag een gewächshaus maximaal 12 m² groot zijn. Dat is de standaardregel die in de meeste rahmenkleingartenordnungen wordt gehanteerd. Een grotere kas is in de meeste gevallen niet toegestaan, tenzij er sprake is van bestandsschutz of een speciale regeling van de plaatselijke kleingartenverein.

De exacte grens kan per gemeente of vereniging iets verschillen, maar 12 m² is de meest gebruikte bovengrens in Duitsland. Houd ook rekening met de totale bebouwingsregel: in een kleingarten mag doorgaans niet meer dan een derde van de oppervlakte bebouwd zijn, inclusief de laube (tuinhuisje), paden en andere vaste constructies. Een gewächshaus telt daarin mee.

Waarom geldt de grens van 12 m² voor de kleingarten gewächshaus größe?

De Bundeskleingartengesetz (BKleingG) legt de basis voor wat in een kleingarten is toegestaan. Een kleingarten is bedoeld voor het telen van groenten, fruit en bloemen én voor recreatie, maar mag niet omgebouwd worden tot een volwaardige woning of een commerciële kwekerij. Een grote kas past niet in dat beeld. De grens van 12 m² zorgt ervoor dat het tuinieren op kleine schaal blijft en de sfeer van de gesamtanlage bewaard blijft.

Een kas van 12 m² is in de praktijk een strook van ongeveer 3 bij 4 meter. Dat is genoeg voor tomaten, komkommers, paprika’s en wat kruiden, maar te klein voor grootschalige teelt. Dat is precies de bedoeling.

Bestandsschutz: wat als jouw kas groter is?

Heeft jouw kleingarten een gewächshaus dat groter is dan 12 m² en dateert het uit de DDR-tijd? Dan kan er sprake zijn van bestandsschutz. Dat betekent dat de kas mag blijven staan als hij rechtmatig is gebouwd, ook al voldoet hij niet meer aan de huidige regels. Je mag de kas dan niet uitbreiden of ingrijpend verbouwen, want daarmee vervalt de bestandsschutz.

Bestandsschutz geldt niet automatisch. De kas moet aantoonbaar rechtmatig zijn opgericht vóór de inwerkingtreding van de huidige regels. Heb je twijfels, vraag dan schriftelijke bevestiging bij je kleingartenverein of de verantwoordelijke beheerder.

Vaste constructie of opvouwbaar model?

Een permanente, gemetselde of vastgefundeerde kas telt altijd mee als bauliche anlage en valt onder de maximale grootte van 12 m². Voor lichte, verplaatsbare folietunnels of kleine koudebakken gelden soms minder strikte regels, maar ook dat verschilt per vereniging. Vraag dit altijd na bij jouw verein voordat je iets neerzet.

Een overzicht van de meest voorkomende situaties:

• Vaste glazen of polycarbonaat kas tot 12 m²: doorgaans toegestaan
• Vaste kas groter dan 12 m²: in de meeste gevallen verboden
• Lichte folietunnel of verplaatsbare kas: afhankelijk van de vereinsregels
• Kas uit DDR-tijd groter dan 12 m²: mogelijk bestandsschutz, vraag dit na

Wat moet je controleren voordat je een gewächshaus plaatst?

Stap 1: lees de rahmenkleingartenordnung van jouw regio. Stap 2: bekijk de specifieke pachtvertrag en de regels van jouw kleingartenverein. Stap 3: meet hoeveel bebouwde oppervlakte je al hebt (laube, schuur, verharding) en bereken of een kas er nog bij past. Stap 4: vraag schriftelijk toestemming aan de vereinsvorstand voordat je iets bouwt. Mondeling akkoord is niet genoeg.

Een gewächshaus plaatsen zonder toestemming kan leiden tot een verplichting tot afbraak en in het ergste geval tot opzegging van de pacht. Dat risico weegt niet op tegen het gemak van een grotere kas.

Kort samengevat: voor de gewächshaus größe in een kleingarten geldt in de meeste gevallen een maximum van 12 m². Controleer altijd de regels van jouw eigen vereniging, want die kunnen strenger of iets soepeler zijn dan de algemene richtlijn. Twijfel je? Vraag het schriftelijk na bij de vereinsvorstand. Dat voorkomt vervelende verrassingen achteraf.

Een gewächshaus in je kleingarten plaatsen is een prima manier om het groeiseizoen te verlengen en gevoelige planten te beschermen. Maar er gelden regels: in de meeste kleingärten mag je een kas plaatsen, maar de afmetingen, het fundament en de vergunningsplicht verschillen per regio en per pachtvereniging. Check dit altijd eerst bij je lokale Gartenverein voordat je iets aanschaft.

Regels voor een gewächshaus in de kleingarten

In Duitsland vallen kleingärten onder het Bundeskleingartengesetz (BKleingG). Dit betekent dat een derde van de oppervlakte voor het verbouwen van groenten en fruit bedoeld moet zijn. Een kas telt daarvoor mee, maar mag de tuin niet domineren. De meeste Gartenordnungen stellen een maximum aan de vloeroppervlakte van een kas, vaak tussen de 5 en 12 m². Grotere constructies vragen meestal toestemming van de verpachter of gemeente.

Sommige pachtverenigingen verbieden permanente constructies met een betonnen fundering volledig. Anderen staan een kleine kas toe, mits die zonder zwaar fundament wordt geplaatst. Lees de Gartenordnung van jouw vereniging goed door. Vraag ook na of een bouwvergunning (Baugenehmigung) vereist ist. Die grens verschilt per deelstaat: in sommige deelstaten geldt vrijstelling tot 10 m² vloeroppervlak, in andere al vanaf 5 m².

Fundering: welke opties heb je?

Een frostvrij strookfundament vereist een diepte van 80 cm onder maaiveld, volgens informatie van Gartenfreunde Berlin. Dat is voor een kleingarten vaak te ingrijpend en niet toegestaan. Een lichter alternatief zijn stalen grondankers of profielen die je direct in de grond schroeft of slaat. Die zijn goedkoper, eenvoudiger te plaatsen en bij vertrek makkelijk te verwijderen. Voor kleine kassen tot circa 6 m² zijn zij in de meeste gevallen voldoende stabiel.

Een andere optie is een fundament van betonblokken of kasseien die los op de grond liggen. Dit is niet ingegraven en geldt in veel deelstaten juridisch niet als een permanente constructie. Controleer dit wel vooraf, want de definitie verschilt.

Materiaal en type kas

Voor een kas in de kleingarten zijn er drie gangbare materiaalcombinaties:

• Aluminium frame met polycarbonaat platen: licht, onderhoudsarm en relatief betaalbaar. Polycarbonaat isoleert beter dan enkelvoudig glas.
• Stalen frame met glas: stevig en duurzaam, maar zwaarder en duurder. Glas breekt bij hagel of bij een ongeluk makkelijker.
• Kunststof tunnel (folietunnel): de goedkoopste optie. Niet echt een permanente kas, maar wel effectief voor seizoensverlenging. Meestal vergunningsvrij en overal toegestaan.

Een folietunnel kost naar schatting tussen de 30 en 100 euro voor een tuinformaat (stand 2026). Een kleine aluminium kas van 4 tot 6 m² ligt naar schatting tussen de 200 en 600 euro, afhankelijk van merk en kwaliteit. Een glazen kas van vergelijkbare grootte kost doorgaans meer.

Wat kun je kweken in een kas op je kleingarten?

Een kas op een kleingarten is het meest nuttig voor gewassen die warmte nodig hebben of vroeg in het seizoen al buiten willen staan. Tomaten, paprika’s, aubergines en komkommers groeien in een kas significant beter dan buiten in het Noord-Europese klimaat. Daarnaast biedt een kas de mogelijkheid om zaailingen voor te kweken, zodat je ze al vroeg in het voorjaar kunt starten en na de laatste vorst buiten kunt uitplanten.

In de late herfst kun je de kas nog gebruiken voor sla, spinazie of radijs. Met een kleine elektrische verwarming of een eenvoudig compostwarmbad verleng je het seizoen nog verder, al vraagt dat extra aandacht voor ventilatie om schimmel te voorkomen.

Ventilatie en warmtebeheer

Een veelgemaakte fout bij een kas in de kleingarten is te weinig ventilatie. Op een zonnige dag kan de temperatuur binnen snel oplopen tot 40 graden Celsius of meer, wat planten beschadigt. Kies een model met dakramen die automatisch openen via een thermostaat of een eenvoudige hitte-gedreven cilinder. Die openen vanzelf als het te warm wordt, ook als je er niet bij bent. Dat is praktisch als je niet elke dag in je tuin bent.

Een gewächshaus in je kleingarten is goed te realiseren zolang je de regels van je Gartenverein en de lokale bouwvoorschriften serieus neemt. Begin klein, kies een lichte constructie zonder zwaar fundament, en vraag vooraf schriftelijk toestemming. Zo voorkom je problemen achteraf en kun je jarenlang profiteren van een langere groeiperiode in je tuin.

Die Anbaufläche im Kleingarten berechnen ist eine der ersten Pflichten für jeden Pächter: laut dem Bundeskleingartengesetz (BKleingG) müssen mindestens ein Drittel der gesamten Parzellenfläche für den Anbau von Obst, Gemüse oder anderen Nutzpflanzen genutzt werden. Das ist keine Empfehlung, sondern eine gesetzliche Vorgabe. Wer die Mindestanbaufläche nicht einhält, riskiert im schlimmsten Fall den Verlust des Pachtvertrags.

Für die meisten Pächter ist diese Regel einfach anzuwenden, sobald man weiß, wie man die Fläche korrekt berechnet. Hier erfährst du Schritt für Schritt, worauf es ankommt.

Wie berechnet man die kleingärtnerische Anbaufläche?

Die Grundformel ist einfach: Gesamtfläche der Parzelle geteilt durch drei ergibt die Mindest-Anbaufläche. Ein konkretes Beispiel: Hat deine Parzelle eine Gesamtfläche von 300 Quadratmetern, müssen mindestens 100 Quadratmeter als kleingärtnerische Nutzfläche ausgewiesen sein.

Dabei zählen zur kleingärtnerischen Nutzfläche alle Beete, auf denen Obst, Gemüse, Kräuter oder Beerensträucher angebaut werden. Auch Obstbäume und Beerenbüsche, die in Rasenflächen stehen, können anteilig eingerechnet werden, zum Beispiel über den sogenannten Kronenschatten oder eine vereinbarte Pauschalfläche pro Baum. Das hängt jedoch vom jeweiligen Kleingartenverein ab, daher solltest du das immer vorab mit deinem Vorstand klären.

Was zählt zur Anbaufläche und was nicht?

Nicht jede bepflanzte Fläche gilt automatisch als Anbaufläche im Sinne des Gesetzes. Es kommt darauf an, ob die Nutzung tatsächlich gärtnerisch und nicht erwerbsmäßig ist.

• Zählt als Anbaufläche: Gemüsebeete, Obstbeete, Kräuterbeete, Beerensträucher, Obstbäume (anteilig nach Vereinsregelung)
• Zählt nicht als Anbaufläche: Rasenflächen ohne Obstbäume, Zierbeete mit reinen Zierpflanzen, Wege, Terrassen, Lauben und sonstige Bauwerke, Schuppen und Kompostbereiche

Zierpflanzen allein reichen also nicht aus. Ein Beet mit Rosen oder Stauden erfüllt die gesetzliche Vorgabe nicht. Das ist ein häufiger Irrtum bei neuen Pächtern.

Rekenbeispiel für verschiedene Parzellengrößen

Gesamtfläche der Parzelle	Mindest-Anbaufläche (1/3)
150 m²	50 m²
300 m²	100 m²
400 m²	133 m²
500 m²	167 m²

Die Zahlen zeigen: Bei einer typischen Kleingartenparzelle von 300 bis 400 Quadratmetern brauchst du zwischen 100 und 135 Quadratmeter aktive Nutzfläche. Das klingt viel, ist aber bei einem gut angelegten Garten gut erreichbar.

Wie misst man die Anbaufläche korrekt aus?

Am einfachsten geht es mit einem Maßband. Miss die Länge und Breite jedes einzelnen Beetfeldes und multipliziere die Werte. Ein Beet von 2 mal 5 Metern ergibt 10 Quadratmeter. Tel alle Beete bij elkaar op voor de totale Anbaufläche. Schreib die Maße auf und bewahre eine kleine Skizze deiner Parzelle auf, zum Beispiel als einfache Handzeichnung mit Maßangaben. Das ist praktisch, wenn der Verein eine Kontrolle durchführt.

Für Obstbäume gilt: Manche Vereine rechnen pauschal 4 bis 6 Quadratmeter pro Baum an. Andere berechnen die Fläche unter dem Kronendurchmesser. Frag deinen Verein, welche Methode bei euch gilt, damit du die Berechnung korrekt durchführst.

Was passiert, wenn die Mindestfläche nicht erreicht wird?

Wer dauerhaft zu wenig Nutzfläche nachweisen kann, riskiert eine Abmahnung durch den Verein. Bei wiederholten Verstößen kann der Pachtvertrag nach dem Bundeskleingartengesetz gekündigt werden. In der Praxis gibt es meistens zunächst ein klärendes Gespräch und eine Frist zur Nachbesserung. Trotzdem gilt: Nimm die Vorgabe ernst und dokumentiere deine Anbaufläche von Anfang an sorgfältig.

Gerade wer neu einzieht und den Garten noch aufbaut, sollte möglichst früh Beete anlegen und die Entwicklung dokumentieren, zum Beispiel mit Fotos und Maßangaben. Das zeigt dem Verein, dass du aktiv an der Einhaltung der Vorgabe arbeitest.

Die Berechnung der Anbaufläche im Kleingarten ist kein Hexenwerk: Gesamtfläche durch drei, und du weißt, wo du stehst. Mit ein paar gut angelegten Gemüsebeeten und ein oder zwei Obstbäumen ist die gesetzliche Mindestgrenze in den meisten Parzellen gut erreichbar. Wer unsicher ist, spricht am besten direkt mit dem Vorstand des Kleingartenvereins, denn dort kennt man die genauen örtlichen Regelungen und Berechnungsmethoden.

Der beste Start für Tomaten im Topf

Tomaten im Topf sind eine großartige Möglichkeit, auch ohne Garten frisches Gemüse zu genießen. Egal ob auf einem kleinen Balkon oder einer Terrasse, mit Töpfen lässt sich fast überall Tomaten anbauen. Zu Beginn ist es wichtig, einen passenden Topf auszuwählen. Ein Tomatentopf sollte mindestens zehn Liter Fassungsvermögen haben, damit die Wurzeln genug Platz finden. Das Material des Topfes ist dabei nicht entscheidend. Kunststoff, Ton oder Keramik eignen sich alle. Wichtig sind jedoch Löcher im Boden, denn überschüssiges Wasser muss abfließen können. Sonst entstehen Staunässe und Wurzelfäule.

Geeignete Erde und richtige Pflege

Für Tomaten im Topf eignet sich spezielle Tomatenerde oder hochwertige Blumenerde. Diese Erde hat wichtige Nährstoffe, damit die Pflanzen gut wachsen. Beim Einpflanzen sollte die Erde etwas feucht, aber nicht nass sein. Tomaten mögen keinen trockenen Boden, doch auch zu viel Nässe schadet. Das regelmäßige Gießen ist deshalb sehr wichtig, besonders an heißen Sommertagen. Morgens oder abends ist die beste Zeit zum Gießen. Starke Mittagssonne und Wasser auf den Blättern führen schnell zu Pilzkrankheiten. Düngen hilft den Pflanzen, viele Früchte auszubilden. Anfangs genügt normale Erde, später gibt es speziellen Tomatendünger. Diesen fügt man etwa alle zwei Wochen dem Gießwasser bei.

Die besten Sorten für Tomaten im Topf

Wer Tomaten im Topf anbauen möchte, hat die Qual der Wahl. Es gibt viele Sorten, die besonders gut in Töpfen wachsen. Kleine Cocktail- oder Cherrytomaten passen nahezu in jeden Topf und tragen viele süße Früchte. Auch „Buschtomaten“ oder niedrig wachsende Tomatenarten sind eine gute Wahl, weil sie nicht so groß werden und weniger gestützt werden müssen. Pflück- und Balkontomaten sind an das Leben im Topf angepasst und bringen gute Ernten ohne großen Aufwand. Große Fleischtomaten brauchen mehr Platz und stärkeren Halt. Für Anfänger sind kleine Sorten am einfachsten zu pflegen und bringen oft schon nach kurzer Zeit die ersten Früchte.

Standort und Tipps für eine reiche Ernte

Tomaten im Topf lieben einen warmen Platz mit viel Sonne. Der Standort sollte windgeschützt und am besten südlich gelegen sein. Hat der Topf einen Untersetzer, können Sie bei Bedarf auch von unten gießen. Tomaten im Topf brauchen eine Stütze, wie einen Bambusstab oder eine Tomatenspirale, damit sie nicht umknicken. Vergilbte Blätter und Seitentriebe entfernt man regelmäßig, damit mehr Kraft in die Tomatenfrüchte geht. Bei ersten Anzeichen von Krankheiten oder Schädlingen sollte man rasch handeln, zum Beispiel mit einer Lauge aus Wasser und etwas Seife die Blätter abwaschen.

Häufig gestellte Fragen zu Tomaten im Topf

• Wie oft sollte man Tomaten im Topf gießen?

  Tomaten im Topf brauchen an warmen Tagen täglich Wasser. An kühlen Tagen reicht es, einmal alle zwei bis drei Tage zu gießen, damit die Erde immer leicht feucht bleibt.

• Brauchen Tomaten im Topf Dünger?

  Tomaten im Topf benötigen regelmäßig Dünger, um viele Früchte zu bilden. Tomatendünger oder Flüssigdünger wird alle zwei Wochen beim Gießen zugesetzt.

• Welche Töpfe eignen sich am besten für den Anbau?

  Für Tomaten im Topf eignen sich große Gefäße ab zehn Litern Volumen, aus Ton, Kunststoff oder Keramik. Abflusslöcher im Boden sind wichtig.

• Wie schützt man Tomaten im Topf vor Pilzkrankheiten?

  Tomaten im Topf werden vor Pilzkrankheiten geschützt, indem sie an einem sonnigen, trockenen Ort stehen und Blätter nur wenig nass werden. Gegossen wird immer direkt am Boden, nicht auf die Blätter.

• Wann kann man Tomaten im Topf ernten?

  Tomaten im Topf sind meist ab Juli reif. Die Erntezeit hängt von Sorte und Wetter ab. Sie pflücken Tomaten, wenn sie rot und fest sind.