In een kleingarten mag een gewächshaus maximaal 12 m² groot zijn. Dat is de standaardregel die in de meeste rahmenkleingartenordnungen wordt gehanteerd. Een grotere kas is in de meeste gevallen niet toegestaan, tenzij er sprake is van bestandsschutz of een speciale regeling van de plaatselijke kleingartenverein.
De exacte grens kan per gemeente of vereniging iets verschillen, maar 12 m² is de meest gebruikte bovengrens in Duitsland. Houd ook rekening met de totale bebouwingsregel: in een kleingarten mag doorgaans niet meer dan een derde van de oppervlakte bebouwd zijn, inclusief de laube (tuinhuisje), paden en andere vaste constructies. Een gewächshaus telt daarin mee.
Waarom geldt de grens van 12 m² voor de kleingarten gewächshaus größe?
De Bundeskleingartengesetz (BKleingG) legt de basis voor wat in een kleingarten is toegestaan. Een kleingarten is bedoeld voor het telen van groenten, fruit en bloemen én voor recreatie, maar mag niet omgebouwd worden tot een volwaardige woning of een commerciële kwekerij. Een grote kas past niet in dat beeld. De grens van 12 m² zorgt ervoor dat het tuinieren op kleine schaal blijft en de sfeer van de gesamtanlage bewaard blijft.
Een kas van 12 m² is in de praktijk een strook van ongeveer 3 bij 4 meter. Dat is genoeg voor tomaten, komkommers, paprika’s en wat kruiden, maar te klein voor grootschalige teelt. Dat is precies de bedoeling.
Bestandsschutz: wat als jouw kas groter is?
Heeft jouw kleingarten een gewächshaus dat groter is dan 12 m² en dateert het uit de DDR-tijd? Dan kan er sprake zijn van bestandsschutz. Dat betekent dat de kas mag blijven staan als hij rechtmatig is gebouwd, ook al voldoet hij niet meer aan de huidige regels. Je mag de kas dan niet uitbreiden of ingrijpend verbouwen, want daarmee vervalt de bestandsschutz.
Bestandsschutz geldt niet automatisch. De kas moet aantoonbaar rechtmatig zijn opgericht vóór de inwerkingtreding van de huidige regels. Heb je twijfels, vraag dan schriftelijke bevestiging bij je kleingartenverein of de verantwoordelijke beheerder.
Vaste constructie of opvouwbaar model?
Een permanente, gemetselde of vastgefundeerde kas telt altijd mee als bauliche anlage en valt onder de maximale grootte van 12 m². Voor lichte, verplaatsbare folietunnels of kleine koudebakken gelden soms minder strikte regels, maar ook dat verschilt per vereniging. Vraag dit altijd na bij jouw verein voordat je iets neerzet.
Een overzicht van de meest voorkomende situaties:
- Vaste glazen of polycarbonaat kas tot 12 m²: doorgaans toegestaan
- Vaste kas groter dan 12 m²: in de meeste gevallen verboden
- Lichte folietunnel of verplaatsbare kas: afhankelijk van de vereinsregels
- Kas uit DDR-tijd groter dan 12 m²: mogelijk bestandsschutz, vraag dit na
Wat moet je controleren voordat je een gewächshaus plaatst?
Stap 1: lees de rahmenkleingartenordnung van jouw regio. Stap 2: bekijk de specifieke pachtvertrag en de regels van jouw kleingartenverein. Stap 3: meet hoeveel bebouwde oppervlakte je al hebt (laube, schuur, verharding) en bereken of een kas er nog bij past. Stap 4: vraag schriftelijk toestemming aan de vereinsvorstand voordat je iets bouwt. Mondeling akkoord is niet genoeg.
Een gewächshaus plaatsen zonder toestemming kan leiden tot een verplichting tot afbraak en in het ergste geval tot opzegging van de pacht. Dat risico weegt niet op tegen het gemak van een grotere kas.
Kort samengevat: voor de gewächshaus größe in een kleingarten geldt in de meeste gevallen een maximum van 12 m². Controleer altijd de regels van jouw eigen vereniging, want die kunnen strenger of iets soepeler zijn dan de algemene richtlijn. Twijfel je? Vraag het schriftelijk na bij de vereinsvorstand. Dat voorkomt vervelende verrassingen achteraf.