Een pergola in de kleintuin is over het algemeen toegestaan, maar er gelden bijna altijd regels vanuit de tuinvereniging of gemeentelijke regelgeving. Voordat je een pergola in je kleingarten plaatst, is het verstandig om eerst de statuten van jouw tuinvereniging door te lezen en toestemming te vragen bij het bestuur.
Hieronder lees je wat de belangrijkste regels zijn, welke maten gangbaar zijn en wanneer je beter eerst kunt informeren voor je begint met bouwen.
Wat zeggen de regels over een pergola in de kleingarten?
In de meeste kleingartens valt een pergola onder de categorie „bouwwerken“. De tuinvereniging heeft daarvoor een eigen reglement, meestal vastgelegd in de statuten of het huishoudelijk reglement. Dat reglement schrijft vaak voor dat je het bestuur vooraf om goedkeuring moet vragen. Bouw je zonder toestemming, dan kan het bestuur je verplichten de pergola weer te verwijderen.
Naast de interne regels van de tuinvereniging gelden er ook gemeentelijke bouwregels. In veel gevallen is een eenvoudige pergola zonder vaste overkapping vergunningvrij, maar dat hangt af van de gemeente en de precieze uitvoering. Een open constructie van houten palen en balken zonder dicht dak valt vaker buiten de vergunningplicht dan een pergola met een (gedeeltelijk) gesloten dak.
Maten en materialen: wat is gebruikelijk?
Tuinverenigingen stellen vaak een maximale hoogte vast voor bouwwerken in de tuin. Een hoogte van 2,00 tot 2,50 meter is bij pergola’s gangbaar en wordt in veel reglementen als bovengrens gehanteerd. Ook de oppervlakte is soms beperkt: sommige verenigingen hanteren een maximale footprint voor alle bouwwerken samen, inclusief een tuinhuis of schuur.
Voor de materialen geldt geen vaste landelijke regel, maar veel tuinverenigingen geven de voorkeur aan hout of andere natuurlijke materialen. Dit past bij het groene karakter van de kleingarten. Kunststof constructies of metalen stellingen worden niet altijd verwelkomd. Controleer dit in het reglement van jouw vereniging.
Wanneer heb je een bouwvergunning nodig?
Of je een vergunning nodig hebt, hangt af van drie dingen: de hoogte van de pergola, de oppervlakte en of er een gesloten dak op zit. Een open pergola zonder dakbedekking is in de meeste gemeenten vergunningvrij, zolang de hoogte onder de 2,50 meter blijft en de totale oppervlakte van bijgebouwen op het perceel een bepaalde grens niet overschrijdt. Controleer dit via de website van jouw gemeente of via het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl), waar je kunt opvragen of een vergunning nodig is voor jouw specifieke situatie.
Bij een pergola met een doorzichtig polycarbonaat dak of zelfs een rieten kap is de situatie minder eenduidig. Zo’n constructie wordt door sommige gemeenten al als „bijgebouw“ beschouwd, waarvoor andere regels gelden.
Praktische stappen voor je begint
- Vraag bij het bestuur van de tuinvereniging om het geldende reglement of de statuten.
- Noteer de maximale afmetingen die zijn toegestaan voor bouwwerken in jouw kleingarten.
- Dien een schriftelijk verzoek in bij het bestuur, inclusief een schets of tekening van de pergola.
- Controleer via het Omgevingsloket of de gemeente een vergunning vereist voor jouw specifieke uitvoering.
- Wacht op schriftelijke toestemming van het bestuur voordat je begint met bouwen.
Veelgemaakte fouten bij een pergola in de kleingarten
De meest gemaakte fout is bouwen zonder overleg met het bestuur. Zelfs als de pergola voldoet aan alle maten, kan een tuinvereniging jou alsnog verplichten om de constructie te verwijderen als je geen toestemming hebt gevraagd. Dat kost je niet alleen geld, maar ook tijd en energie.
Een tweede valkuil is het onderschatten van de totale oppervlakte van bijgebouwen. Heb je al een tuinhuis, een schuur of een overkapping staan, dan telt de pergola mee bij het totaal. Sommige verenigingen hanteren een maximum voor het totale bebouwde oppervlak, en een extra pergola kan dat maximum overschrijden.
Ten slotte kiezen sommige tuinders voor een pergola met een dichte overkapping omdat dat praktischer is bij regen. Dat is begrijpelijk, maar juist zo’n uitvoering leidt het vaakst tot discussie met het bestuur of de gemeente. Een open constructie is in bijna alle gevallen eenvoudiger door te laten gaan.
Kort samengevat: een pergola in de kleingarten is prima mogelijk, maar vraag altijd eerst toestemming aan het bestuur en check of de gemeente een vergunning vereist. Houd je aan de afmetingen die het reglement voorschrijft en kies voor een open constructie als je discussie wilt vermijden.