Een gartenhaus in een schrebergarten is geen gewone tuinschuur: er gelden specifieke regels over afmetingen, hoogte en gebruik die per gemeente of allotmentvereniging kunnen verschillen. In de meeste gevallen mag een tuinhuis in een volkstuincomplex een maximale oppervlakte hebben van ongeveer 24 vierkante meter, maar dat verschilt per locatie en lokale regelgeving. Wil je weten wat jij mag bouwen, dan is de eerste stap altijd: kijk in de regels van jouw allotmentvereniging en de lokale gemeente.
Hoogte en afmetingen van een gartenhaus in de schrebergarten
De toegestane hoogte van een tuinhuis op een volkstuinperceel is wettelijk vastgelegd en verschilt per type dak. In Berlijn bijvoorbeeld geldt dat een tuinhuis met een plat dak of lessenaarsdak maximaal 2,60 meter hoog mag zijn. Bij een zadeldak, tentdak of walmendak gelden andere maxima. Dit zijn geen willekeurige regels: ze zijn er om het uitzicht en de sfeer van het complex te bewaren, en om te voorkomen dat volkstuinen feitelijk als woonruimte worden gebruikt.
De grondoppervlakte is minstens zo belangrijk als de hoogte. In Duitsland is de norm in veel gemeenten gebaseerd op het Bundeskleingartengesetz (de federale wet op volkstuinen). Die wet stelt dat een tuinhuis op een volkstuin maximaal een derde van de totale perceelopppervlakte mag beslaan. Bij een perceel van 300 vierkante meter is dat dus maximaal 100 vierkante meter, maar in de praktijk is de wettelijke bovengrens voor het tuinhuis zelf doorgaans vastgesteld op 24 vierkante meter vloeroppervlak. Grote luxe tuinhuizen met 40 of 50 vierkante meter zijn op de meeste volkstuinen simpelweg niet toegestaan.
Welk type gartenhaus past in een schrebergarten?
Niet elk tuinhuis dat je in de winkel ziet, is geschikt voor een volkstuinperceel. De keuze hangt af van drie dingen: de toegestane afmetingen, het materiaal en de manier van bevestiging aan de grond.
Hout is veruit het meest gebruikte materiaal voor een tuinhuis op een volkstuinperceel. Het past esthetisch goed in de omgeving, is relatief eenvoudig zelf op te bouwen en is goed te onderhouden met beits of verf. Een stalen of kunststof tuinhuis is technisch gezien ook mogelijk, maar sommige verenigingen verbieden dit in hun reglement vanwege uitstraling.
Wat betreft de fundering: in de meeste gevallen mag een gartenhaus in een schrebergarten niet permanent worden gefundeerd. Een houten vloer op balken of een constructie op betonnen palen is gebruikelijk en wordt door de meeste verenigingen geaccepteerd. Een gegoten betonnen plaat als fundering wordt vaker afgekeurd, omdat dit het perceel als het ware „verankert“ en het huurkarakter van de volkstuin doorkruist.
Gebruiksregels: wonen in een gartenhaus mag niet
Een volkstuinhuis is bedoeld als berging, schuilplaats bij regen en rustplek tijdens het tuinieren. Het permanent bewonen van een gartenhaus in een schrebergarten is in Duitsland verboden op grond van het Bundeskleingartengesetz. In de praktijk betekent dit dat een aansluiting op het elektriciteitsnet en waterleiding wel mogelijk is, maar alleen voor gebruik overdag en in het tuinseizoen. Overnachten gedurende de zomer is in sommige verenigingen toegestaan, maar zelfs dan mag het geen vaste verblijfplaats zijn.
Dit onderscheidt een volkstuinhuis duidelijk van een vakantiewoning of recreatiehuisje. De inrichting mag comfortabel zijn, maar luxe voorzieningen zoals een volledige badkamer, centrale verwarming of een keuken met alle apparatuur worden door de meeste verenigingen niet toegestaan of zijn in strijd met de wet.
Bouw of vervang je een gartenhaus? Vraag altijd toestemming
Wil je een nieuw tuinhuis plaatsen of een bestaand exemplaar vervangen, dan is toestemming van de allotmentvereniging bijna altijd verplicht. Soms is ook een vergunning van de gemeente nodig, zeker als het tuinhuis groter is dan een bepaalde oppervlakte (in veel gemeenten is dit 10 vierkante meter vrij te plaatsen, daarboven is een bouwvergunning vereist).
Vraag dit altijd op voordat je iets koopt of bouwt. Een te groot of niet-goedgekeurd tuinhuis kan worden afgekeurd en moet dan op eigen kosten worden afgebroken. Dat is een dure vergissing die je eenvoudig kunt vermijden door eerst het reglement van de vereniging door te lezen en bij twijfel schriftelijk toestemming te vragen.
Prijzen en kosten van een gartenhaus voor de schrebergarten
Een eenvoudig houten tuinhuis dat past binnen de voorschriften van een volkstuin, kost naar schatting rond de 500 tot 2.500 euro in 2026, afhankelijk van het model, de wanddikte en de kwaliteit van het hout. Een stevigere versie met geïsoleerde wanden en een degelijk dak kan oplopen tot 4.000 euro of meer. Daar komen dan nog de kosten voor de fundering en eventuele montage bij.
Let op de wanddikte als je het tuinhuis ook in voor- en najaar wilt gebruiken: een wanddikte van 28 of 40 millimeter houdt de warmte beter vast dan de standaard 19 millimeter die bij goedkopere modellen gebruikelijk is.
Een gartenhaus in een schrebergarten is een praktische investering, mits je binnen de regels blijft. Lees het reglement van je vereniging grondig, controleer de lokale bouwregels en kies een model dat past bij de toegestane afmetingen. Zo heb je jarenlang plezier van je tuinhuis, zonder gedoe achteraf.