Een gartenlaube offen, oftewel een open tuinprieel, is een tuinstructuur zonder dichte wanden, bedoeld om te genieten van de buitenlucht met beschutting van boven. Anders dan een gesloten tuinhuis biedt een open tuinprieel het beste van twee werelden: schaduw en bescherming tegen regen, terwijl je toch het gevoel hebt dat je buiten zit. Het is daarmee een van de populairste keuzes voor wie de tuin wil inrichten als extra woonruimte.
Wat maakt een gartenlaube offen anders dan een dicht tuinhuis?
Bij een open tuinprieel ontbreken de gesloten zijwanden die je bij een gewoon tuinhuis wél hebt. In plaats daarvan zie je houten of metalen stijlen, een lattenwerk of een pergola-constructie. Die open structuur zorgt voor een constante luchtcirculatie, wat aangenaam is op warme zomerdagen. Een gesloten tuinhuis kan snel heet en benauwd worden; een open laube niet.
Het verschil zit ook in gebruik. Een dicht tuinhuis is eerder bedoeld voor opslag of als werkruimte. Een open tuinprieel gebruik je typisch om te zitten, te eten of te ontspannen. Denk aan een veranda-gevoel, maar dan vrijstaand midden in de tuin.
Populaire vormen van een open gartenlaube
Er zijn verschillende uitvoeringen die je kunt kiezen, afhankelijk van hoeveel ruimte je hebt en welke sfeer je wilt creëren.
- Pergola met dak: een open frame van houten of aluminium balken, eventueel met een lattenwerk of golfplaat dak. Klimplanten zoals wisteria of clematis groeien langs de stijlen omhoog en geven extra schaduw.
- Paviljoen: een vierkante of achthoekige constructie met een puntdak, volledig open aan de zijkanten. Geschikt voor grotere tuinen en een klassieke uitstraling.
- Carport-stijl laube: een eenvoudiger, rechter dakstructuur op vier poten, minimalistisch en modern. Makkelijk te plaatsen en relatief betaalbaar.
- Laube met halve wand: een combinatie waarbij één of twee zijden een lage houten schutting of trelliswerk hebben, en de rest open blijft. Dit geeft wat meer privacy zonder het open karakter te verliezen.
Materialen: hout, aluminium of staal?
Hout is het meest gekozen materiaal voor een open tuinprieel. Het ziet er warm en natuurlijk uit, past in bijna elke tuinstijl en is goed te bewerken. Nadeel is dat hout regelmatig onderhoud vraagt: jaarlijks of tweejaarlijks behandelen met houtbescherming of verf om rotting te voorkomen. Geïmpregneerd hout heeft een langere levensduur maar is iets minder mooi van kleur.
Aluminium is onderhoudsarm en roest niet. Een aluminium gartenlaube offen gaat tientallen jaren mee zonder schilderen. Het ziet er moderner uit, wat niet voor iedereen past. Staal is steviger maar gevoeliger voor roest, tenzij het verzinkt of gepoedercoat is.
Voor het dak zijn populaire keuzes transparante polycarbonaat platen (die licht doorlaten), houten dakspanen, roofing of een plantendak met sedum. Elk materiaal heeft zijn eigen balans tussen kosten, onderhoud en uitstraling.
Waar moet je op letten bij plaatsing?
Denk na over de positie in de tuin voordat je bouwt. Een open tuinprieel op het zuiden vang je de meeste zonuren op, maar zonder extra schaduw kan het ’s middags te warm worden. Een positie op het oosten geeft ochtendzon en koele middagen. Combineer de locatie bij voorkeur met bestaande bomen of een hoge schutting als windscherm aan de noordkant.
Controleer ook de regels in jouw gemeente. In de meeste gemeenten mag je een klein tuinprieel vergunningsvrij plaatsen, maar er gelden wel grenzen aan hoogte en oppervlakte. In Nederland gelden als richtlijn voor vergunningsvrij bouwen maximaal 2,5 meter hoogte en een maximale oppervlakte die afhankelijk is van de grootte van je perceel. Controleer dit altijd bij jouw eigen gemeente of via het Omgevingsloket, want de regels kunnen per situatie verschillen.
Sfeer maken in een open tuinprieel
Een open gartenlaube wordt pas echt aantrekkelijk door de inrichting. Een paar concrete ideeën die goed werken:
- Hang lichtslangen of led-lampjes langs de dakrand voor sfeervolle verlichting in de avond.
- Gebruik weerbestendige kussens en een buitenvloerkleed om het gezellig te maken.
- Plaats houten bloembakken met kruiden of vaste planten langs de poten voor een groene uitstraling.
- Bevestig een bamboe of riet-rolscherm aan de zijkant die je bij harde wind of felle zon naar beneden kunt rollen.
- Klimplanten zoals blauweregen, kamperfoelie of klimroos maken van het lattenwerk een levende groene wand.
Kosten van een open tuinprieel
De prijs verschilt sterk afhankelijk van materiaal, maat en afwerking. Een eenvoudige houten pergola van circa 3 bij 3 meter kost als bouwpakket naar schatting vanaf 300 à 600 euro (prijsniveau rond 2025). Een groter, robuuster paviljoen van aluminium met polycarbonaat dak loopt al snel op tot 1.500 euro en meer. Laat je iemand het plaatsen, reken dan op extra arbeidskosten bovenop de materiaalprijs.
Maatwerk door een vakman kan al richting 3.000 tot 5.000 euro gaan, afhankelijk van de afmetingen en het materiaalgebruik. Het is geen verplichting om voor het duurste te gaan; een eenvoudige pergola van geïmpregneerd hout met een plantendak kan net zo sfeervol zijn als een duurder exemplaar, en gaat bij goed onderhoud ook vele jaren mee.
Een open tuinprieel is een van de meest veelzijdige manieren om de tuin het hele seizoen door echt te gebruiken. Of je nu kiest voor een minimalistische pergola of een klassiek houten paviljoen, de open opzet zorgt altijd voor die aangename combinatie van buiten zijn én beschermd zitten. Met de juiste plek, het juiste materiaal en een beetje sfeerverlichting wordt het al snel de favoriete plek in de tuin.