Een toilet zelf bouwen in je schrebergarten is goed te doen, zelfs zonder veel bouwervaring. De meest praktische keuze is een scheidingstoilet (Trenntoilette): daarmee houd je urine en vaste stoffen gescheiden, wat geur vermindert en composteren makkelijker maakt. In dit artikel lees je precies hoe je zo’n toilet bouwt, welke materialen je nodig hebt en waar je op moet letten.
Waarom een scheidingstoilet de beste keuze is voor de schrebergarten
Een gewoon chemisch toilet is een optie, maar heeft nadelen: de vloeistof moet je regelmatig afvoeren en chemicaliën zijn slecht voor de bodem. Een scheidingstoilet heeft geen wateraansluiting nodig, stinkt veel minder dan je verwacht en de inhoud kun je composteren of eenvoudig afvoeren. Voor een volkstuin, waar je vaak geen rioolaansluiting hebt, is dit de meest zelfvoorzienende oplossing.
Het principe is simpel: urine wordt via een speciale inzet naar een jerrycan of opvangvat geleid. Vaste stoffen vallen in een aparte emmer, die je afdekt met strooisel zoals zaagsel, houtspaanders of gedroogde aarde. Zo ontstaat vrijwel geen geur en kun je de inhoud van de emmer later composteren.
Materialen die je nodig hebt
- Een stevige houten kist of kast (multiplex van minimaal 18 mm werkt goed)
- Een scheidingsinzet voor het toilet (te koop online, naar schatting tussen de 30 en 60 euro in 2026)
- Een jerrycan van 10 of 20 liter voor de urine
- Een emmer van 10 tot 15 liter voor de vaste stoffen
- Een toiletbril die past op je kist
- Zaagsel of houtspaanders als strooiselmateriaal
- Schroeven, scharnieren en gereedschap (zaag, boormachine, schuurpapier)
- Verf of olie om het hout waterdicht te maken
Schrebergarten-toilette selber bauen: het stappenplan
Stap 1: Bouw de houten kist. Zaag de zijwanden, voor- en achterkant en de bodem uit multiplex. Een handige afmeting is ongeveer 45 cm breed, 45 cm diep en 45 cm hoog. Schroef de delen aan elkaar en schuur de randen glad zodat er geen splinters ontstaan.
Stap 2: Zaag een opening in het bovenblad. Leg de scheidingsinzet omgekeerd op het bovenblad en teken de vorm af. Zaag de opening iets kleiner uit dan de buitenrand van de inzet, zodat de inzet er stevig in rust. De uitsparing voor de urine-afvoer komt aan de voorkant.
Stap 3: Sluit de urine-afvoer aan. Verbind de afvoerpijp van de scheidingsinzet met een siliconenslang. Leid de slang door een gat in de zijkant of de voorkant van de kist naar de jerrycan. Controleer of de verbinding goed sluit zodat er niets lekt.
Stap 4: Plaats de emmer. Zet de emmer voor de vaste stoffen in de kist, recht onder de opening. Voeg een laagje zaagsel toe als bodem in de emmer. Na elk gebruik strooi je weer een klein schepje zaagsel in de emmer. Dit absorbeert vocht en voorkomt geur.
Stap 5: Bevestig de toiletbril. Schroef de toiletbril met scharnieren vast op het bovenblad. Een klapdeksel is handig om de emmer af te sluiten als het toilet niet in gebruik is.
Stap 6: Behandel het hout. Verf of olie de buitenkant van de kist met een watervaste afwerking. Dit voorkomt dat het hout rot door vocht en regen. De binnenkant laat je onbehandeld of gebruik je een vochtbestendige afdekfolie.
Plaatsing en onderhoud in de schrebergarten
Zet het toilet in een klein houten schuurhuis of toilethuisje met voldoende ventilatie. Een klein ventilatiegat hoog in de wand of een opening onder het dakrand is genoeg om lucht te laten circuleren. Stel het hokje op in de schaduw: warmte versnelt de geurontwikkeling.
De jerrycan voor urine kun je, verdund met water in een verhouding van 1 op 10, gebruiken als plantenvoeding. Vul de emmer voor vaste stoffen tot maximaal driekwart, daarna sluit je hem af met een deksel en laat je de inhoud composteren. Na enkele maanden is de compost klaar voor gebruik in de tuin. Leeg de emmer altijd op een vaste plek in de tuin, niet direct bij planten die je wil eten.
De totale materiaalkosten voor een zelfgebouwde versie liggen naar schatting rond de 60 tot 100 euro in 2026, afhankelijk van wat je al in huis hebt. Dat is een stuk minder dan een kant-en-klaar compostklo, dat al snel twee tot drie keer zo duur is. Met wat basale houtbewerkingsvaardigheden heb je het toilet in een weekend gebouwd en staat er een duurzame, geurloze oplossing in je volkstuin.