Blog

De laube in een schrebergarten is het hart van de volkstuin: een klein tuinhuisje waar je koffie drinkt, gereedschap bewaart en soms zelfs de nacht doorbrengt. Hoe je die laube inricht, bepaalt voor een groot deel hoe prettig je de tuin beleeft. Met een paar slimme keuzes maak je van een eenvoudig houten huisje een gezellige plek die echt bij jou past.

Een schrebergarten laube is meestal compact, zo’n 15 tot 24 vierkante meter. Ruimte is dus schaars, en elke inrichtingskeuze telt dubbel. Dat vraagt om een andere aanpak dan een gewone kamer: multifunctioneel meubilair, slimme opbergruimte en een sfeer die buiten en binnen verbindt.

Wat mag er in een schrebergarten laube?

In de meeste landen en gemeenten gelden regels voor de inrichting van een volkstuin laube. In Duitsland, waar de schrebergarten vandaan komt, stelt de Bundeskleingartengesetz dat een laube maximaal 24 vierkante meter buitenmaat mag hebben en niet als permanente woning mag worden gebruikt. Je mag er slapen en overnachten, maar je kunt je er niet officieel inschrijven. Controleer altijd de regels van jouw specifieke tuinvereniging, want die kunnen strenger zijn dan de landelijke regels.

Wat betreft de inrichting geldt in de meeste gevallen: je mag het gezellig maken zolang het een recreatieve functie houdt. Een slaaphoek, een kleine keuken en een zitruimte zijn gebruikelijk. Een volwaardige badkamer met douche en toilet is bij de meeste verenigingen niet toegestaan of aan strikte regels gebonden.

Slim inrichten: schrebergarten laube met weinig ruimte

De grootste uitdaging bij een laube is multifunctioneel gebruik. Een zitbank met opbergruimte eronder vervangt een aparte kist voor dekens of kussens. Een tafel die inklapt of aan de wand hangt, wint direct vloeroppervlak. Denk ook aan wandrekken in plaats van kasten: ze nemen geen vloerruimte in en geven een luchtige uitstraling.

Meubilair van hout past goed bij de sfeer van een tuinhuisje en is makkelijk zelf te maken of goedkoop te vinden op markplaats-achtige platforms. Kies bij voorkeur meubels die je ook naar buiten kunt zetten, zodat je de laube op zonnige dagen volledig open beleeft. Tuinstoelen en een kleine bistrotafel kunnen zo wisselen tussen binnen en buiten.

Een slaaphoek maak je eenvoudig met een uitklapbaar bed of een brede bank met een goed matras. Gebruik gordijnen of een scheidingspaneel als je de slaapplek wilt afscheiden van de zitruimte, ook al is het verschil maar een paar meter.

Sfeer en decoratie in de laube

Veel laubes hebben kleine ramen die weinig licht binnenlaten. Lichte kleuren aan de wanden, zoals wit, lichtgrijs of een zachte groentint, maken de ruimte groter en vrolijker. Zorg voor voldoende verlichting: een lichtslinger buiten, een leeslamp binnen en eventueel solar tuinlampjes rondom de ingang geven meteen een warme sfeer.

Planten horen bij een schrebergarten laube. Zet kruiden op de vensterbank, hang klimplanten langs de gevel of plaats een paar potten bij de deur. Dat verbindt de laube visueel met de tuin eromheen en maakt de overgang van buiten naar binnen vloeiend.

Persoonlijke details maken het verschil: een oud emaille bord, zelfgemaakte kussenhoezen of een verzameling tuinboeken op een wandrek geven karakter. Houd het wel overzichtelijk, want in een kleine ruimte maakt rommel snel een drukke indruk.

Praktische opbergruimte in de schrebergarten laube

Gereedschap heeft een eigen plek nodig, los van de woon- en slaapruimte. Een smalle gereedschapshoek met haken aan de wand werkt goed: schop, hark en snoeischaar hangen zichtbaar en nemen geen vloerruimte in. Een kleine werkbank of plank eronder is handig voor potten, zaden en klein tuingerei.

Als de laube een aparte berging heeft, gebruik die dan consequent voor alles wat niet in het woongedeelte past. Heb je die berging niet, dan is een kleine houten box buiten de laube (een zogenaamde gereedschapskist op pootjes) een goede oplossing die bij de meeste tuinverenigingen is toegestaan.

Buitenruimte rondom de laube

De laube staat zelden op zichzelf. Het terras of de overkapping ervoor is de verlengde woonkamer in de zomer. Een eenvoudige pergola van houten balken met klimplanten geeft schaduw zonder dat je een bouwvergunning nodig hebt, al verschilt dat per gemeente. Een zeil of zonnescreen is een goedkoper en flexibel alternatief.

Gebruik dezelfde stijl buiten als binnen: dezelfde houtsoort, dezelfde kleur accenten. Zo oogt het geheel als één geheel in plaats van een optelsom van losse onderdelen.

Een goed ingerichte schrebergarten laube hoeft niet duur of ingewikkeld te zijn. Begin met wat je al hebt, pas het aan de beschikbare ruimte aan en voeg beetje bij beetje persoonlijke details toe. Dat proces, langzaam een plekje maken dat echt van jou is, is misschien wel het leukste deel van de volkstuin.

Een goede sichtschutz in je kleingarten geeft je privacy zonder dat je de sfeer van de tuin wegneemt. Of je nu een heg wilt, een houten scherm of een beplanting met fruit, er zijn genoeg mogelijkheden die passen bij een schrebergarten. Hieronder zie je welke opties er zijn, wat de voor- en nadelen zijn, en waar je op moet letten.

Welke soorten sichtschutz zijn geschikt voor de kleingarten?

In een kleingarten heb je doorgaans minder ruimte dan in een gewone tuin, en vaak gelden er regels vanuit de kleingartenvereining over wat mag en wat niet. Toch zijn er meerdere opties die in de meeste gevallen zijn toegestaan:

• Levende heg: een heg van bijvoorbeeld liguster, haagbeuk of hulst groeit langzaam maar is duurzaam en past goed in het groen van een schrebergarten.
• Fruitstruiken: bramen en frambozen zijn uitstekende keuzes. Ze geven privacy én eetbare vruchten. Ze groeien het best op een zonnige tot halfschaduwrijke plek.
• Houten schermen: bamboe- of houten lattenwerk is eenvoudig te plaatsen en geeft direct privacy. Let op de maximale hoogte die de vereniging toestaat, vaak tussen 100 en 150 cm.
• Siergrassen en hoge vaste planten: soorten als miscanthus of phormium kunnen flink hoog worden en geven een natuurlijke afscheiding zonder te zwaar aan te voelen.
• Kliemplantenrek: een eenvoudig lattenwerk met klimop, clematis of wingerd eroverheen is goedkoop en effectief.

Fruitstruiken als sichtschutz: bramen en frambozen

Bramen en frambozen zijn populair als sichtschutz in de kleingarten, en dat is niet voor niets. Ze groeien snel, worden gemakkelijk één tot twee meter hoog en geven jaarlijks een flinke oogst. Frambozen zijn wat makkelijker beheersbaar dan bramen; bramen kunnen erg woekeren als je ze niet bijhoudt. Snoeien is dus noodzakelijk, anders lopen ze al snel je buurmans perceel op. Kies voor doornloze rassen als je wilt voorkomen dat je jezelf regelmatig openhaalt tijdens het onderhoud.

Beide soorten groeien het liefst op een zonnige tot halfschaduwrijke plek. Plant ze langs een hekwerk of span draden waarover de takken kunnen groeien, dan heb je een nette, rechte afscheiding die ook nog eens eetbare vruchten geeft. Nadeel: in de winter verlies je een groot deel van de privacy, omdat de struiken hun blad verliezen.

Regels en hoogte: wat mag er in de kleingarten?

Voordat je een sichtschutz plaatst, is het slim om de regels van je kleingartenvereining te checken. In Duitsland valt de kleingarten onder het Bundeskleingartengesetz (BKleingG), en de meeste verenigingen hebben aanvullende reglementen over de maximale hoogte van hekken, schermen en beplanting. Een veelgehoorde grens is 120 cm voor vaste schermen. Levende hagen mogen soms hoger, maar ook daarvoor gelden vaak afspraken.

Overleg je van tevoren met de vereining, dan voorkom je dat je een net geplaatst scherm toch weer moet verwijderen. Vraag ook of er regels zijn over de afstand tot de perceelgrens. In veel gevallen moet een heg of hoog scherm minstens 50 cm van de grens af staan.

Houten schermen en lattenwerk: snel resultaat, maar let op onderhoud

Een houten lattenwerk of bamboe-scherm geeft direct privacy, zonder te wachten totdat planten zijn gegroeid. Het plaatsen ervan kost weinig tijd en de materialen zijn in elke bouwmarkt te vinden. Bamboe-matten zijn goedkoop en geven een natuurlijke uitstraling, maar ze vergaan na een paar jaar als ze veel regen krijgen. Hardhouten schermen gaan langer mee, maar zijn duurder en zwaarder om te verwerken.

Wil je een scherm combineren met groen, hang dan een klimplant ertegenin. Clematis, bramen of hop groeien snel en maken van het scherm binnen één seizoen een groene wand. Zo combineer je direct resultaat met een natuurlijk uiterlijk.

Veel gestelde vragen over sichtschutz im kleingarten

Welke planten groeien snel genoeg voor privacy?
Bramen, frambozen en hop zijn snelle groeiers. Ook liguster en bamboesoorten zoals phyllostachys groeien in één seizoen flink aan. Let bij bamboe op dat je een niet-woekerende soort kiest, of gebruik een wortelwerende folie.

Mag je een bestaande schutting vervangen door een heg?
Dat mag in de meeste gevallen, maar check het reglement van je vereining. Sommige reglementen schrijven voor welke soorten afscheidingen zijn toegestaan.

Is een sichtschutz van recyclingmaterialen (zoals pallets) toegestaan?
Dat verschilt sterk per vereining. Sommige staan het toe als het er netjes uitziet, andere niet. Vraag het altijd eerst na.

Wat als mijn buurman bezwaar heeft?
Overleg direct. De meeste conflicten in de kleingarten gaan over privacy en hoogte van afscheidingen. Een gezamenlijke oplossing, zoals een gedeelde heg, is vaak beter dan een eenzijdig geplaatst scherm.

De beste sichtschutz voor jouw kleingarten hangt af van hoeveel ruimte je hebt, wat de regels van jouw vereining toestaan en of je ook iets wilt oogsten. Fruitstruiken als bramen en frambozen zijn een slimme keuze als je privacy én opbrengst wilt combineren. Wil je direct resultaat, dan is een houten scherm met een klimplant de makkelijkste weg. Controleer altijd eerst de regels van de vereining voordat je begint met plaatsen.

Eine Toilette im Kleingarten ist kein Luxus, sondern für viele Parzellen einfach praktisch notwendig. Die beste Lösung für die meisten Kleingärten ist eine Trenntoilette: sie braucht keinen Wasseranschluss, keinen Abfluss und ist in vielen Kleingartenvereinen auch erlaubt, wo andere WC-Typen verboten sind. Welche Optionen es gibt, was erlaubt ist und worauf du achten solltest, erfährst du hier.

Was ist im Kleingarten überhaupt erlaubt?

Bevor du dir eine Toilette für deinen Kleingarten kaufst, lohnt sich ein Blick in das Bundeskleingartengesetz und die Regeln deines Kleingartenvereins. Fest installierte Toiletten mit Wasseranschluss und Kanalanschluss sind in den meisten Kleingärten nicht gestattet. Der Grund: Kleingärten gelten gesetzlich nicht als Wohnraum, und eine feste Sanitäranlage widerspricht diesem Status.

Chemietoiletten sind in vielen Vereinen ebenfalls problematisch, weil das Chemikalienwasser entsorgt werden muss und dabei Schaden am Boden entstehen kann. Komposttoiletten und Trenntoiletten dagegen sind häufig geduldet oder sogar ausdrücklich erlaubt, weil sie umweltverträglich arbeiten und keinen Anschluss brauchen. Frag im Zweifel direkt beim Vorstand deines Vereins nach.

Trenntoilette im Kleingarten: die praktischste Lösung

Eine Trenntoilette trennt Urin und Feststoffe voneinander. Das klingt ungewohnt, hat aber einen klaren Vorteil: es entsteht so gut wie kein unangenehmer Geruch. Feste Rückstände werden in einem kleinen Behälter gesammelt und mit Streumaterial wie Sägemehl oder Rindenhumus abgedeckt. Urin läuft in einen separaten Kanister, der sich problemlos in jede Toilette oder auf den Kompost leeren lässt (verdünnt 1:10 als Dünger verwendbar).

Ein Trenntoiletten-System wie das von BOXIO oder ähnlichen Herstellern ist kompakt, leicht zu reinigen und kostet je nach Modell schätzungsweise zwischen 80 und 200 Euro (Stand 2026). Du brauchst dazu weder Strom noch Wasser. De Feststoffbehälter muss je nach Nutzung alle paar Tage bis einmal pro Woche geleert werden. Das geht in eine kompostierbare Tüte und von dort in den Kompost oder in den Restmüll.

Komposttoilette als Alternative

Eine Komposttoilette arbeitet ähnlich biologisch, ist aber meist größer und schwerer. Sie eignet sich gut, wenn du ein festes Toilettenhäuschen auf deiner Parzelle hast und die Toilette nicht regelmäßig transportieren willst. Gut konzipierte Komposttoiletten belüften den Behälter von selbst und beschleunigen so den Abbau. Einfache Modelle brauchen keinen Strom; aufwendigere haben einen kleinen Ventilator, der Gerüche nach außen leitet.

Ein Nachteil: Komposttoiletten sind in der Anschaffung teurer (schätzungsweise ab 400 bis über 1.000 Euro in 2026) und je nach Modell schwieriger zu transportieren oder zu reinigen. Für Parzellen ohne festes Häuschen ist die Trenntoilette daher oft die bessere Wahl.

Chemietoilette: lieber vermeiden

Chemietoiletten sind weit verbreitet und günstig, aber im Kleingarten in den meisten Fällen keine gute Idee. Das blaue Chemikalienwasser tötet Bakterien ab und verhindert Gerüche, muss aber fachgerecht entsorgt werden, zum Beispiel an dafür vorgesehenen Camping-Entsorgungsstationen. Einfach in die Kanalisation oder auf den Boden kippen ist verboten und kann zu Bußgeldern führen. Viele Kleingartenvereine untersagen Chemietoiletten deshalb ausdrücklich.

Ein Toilettenhäuschen für die Parzelle

Egal für welche Toilettenart du dich entscheidest, ein kleines Häuschen macht den Unterschied zwischen komfortabel und improvisiert. Ein einfaches Holzhäuschen mit Dach, Tür und Belüftungsschlitzen reicht völlig aus. Wichtig ist eine gute Belüftung, damit keine Feuchtigkeit und keine Gerüche entstehen. Das Häuschen lässt sich mit ein paar Brettern selbst bauen oder als Bausatz kaufen. Achte darauf, dass es stabil steht, wetterfest ist und eine Mindestgröße hat, in der man bequem aufstehen kann (etwa 90 x 90 Zentimeter Grundfläche, 200 Zentimeter Höhe).

Auch hier gilt: Prüfe die Vorschriften deines Kleingartenvereins. In manchen Vereinen gibt es Regeln zur maximalen Größe und Gestaltung von Nebengebäuden auf der Parzelle.

Hygiëne und Pflege im Alltag

Eine Gartentoilette hält sich mit wenig Aufwand sauber, wenn du ein paar Gewohnheiten einhältst. Halte immer Streumaterial (Sägemehl, Holzspäne oder spezielle Torfmull) bereit. Benutze kompostierbare Beutel für den Feststoffbehälter. Reinige die Schüssel regelmäßig mit einem milden, biologisch abbaubaren Reinigungsmittel. Lüfte das Häuschen täglich, damit keine Feuchtigkeit staut.

Mit diesen einfachen Schritten bleibt die Toilette im Kleingarten geruchsarm und hygienisch, auch wenn du sie die ganze Gartensaison über nutzt.

Für die meisten Kleingärtner ist die Trenntoilette der sinnvollste Einstieg: günstig, erlaubt in vielen Vereinen, einfach in der Pflege und ohne jeglichen Anschluss nutzbar. Wer mehr Komfort möchte und ein festes Häuschen hat, kann zur Komposttoilette wechseln. Chemietoiletten solltest du dagegen besser meiden, schon allein wegen der Entsorgungsproblematik. Klär die Regeln deines Vereins einmal vorab, dann bist du auf der sicheren Seite.

Een gartenhaus in een schrebergarten is geen gewone tuinschuur: er gelden specifieke regels over afmetingen, hoogte en gebruik die per gemeente of allotmentvereniging kunnen verschillen. In de meeste gevallen mag een tuinhuis in een volkstuincomplex een maximale oppervlakte hebben van ongeveer 24 vierkante meter, maar dat verschilt per locatie en lokale regelgeving. Wil je weten wat jij mag bouwen, dan is de eerste stap altijd: kijk in de regels van jouw allotmentvereniging en de lokale gemeente.

Hoogte en afmetingen van een gartenhaus in de schrebergarten

De toegestane hoogte van een tuinhuis op een volkstuinperceel is wettelijk vastgelegd en verschilt per type dak. In Berlijn bijvoorbeeld geldt dat een tuinhuis met een plat dak of lessenaarsdak maximaal 2,60 meter hoog mag zijn. Bij een zadeldak, tentdak of walmendak gelden andere maxima. Dit zijn geen willekeurige regels: ze zijn er om het uitzicht en de sfeer van het complex te bewaren, en om te voorkomen dat volkstuinen feitelijk als woonruimte worden gebruikt.

De grondoppervlakte is minstens zo belangrijk als de hoogte. In Duitsland is de norm in veel gemeenten gebaseerd op het Bundeskleingartengesetz (de federale wet op volkstuinen). Die wet stelt dat een tuinhuis op een volkstuin maximaal een derde van de totale perceelopppervlakte mag beslaan. Bij een perceel van 300 vierkante meter is dat dus maximaal 100 vierkante meter, maar in de praktijk is de wettelijke bovengrens voor het tuinhuis zelf doorgaans vastgesteld op 24 vierkante meter vloeroppervlak. Grote luxe tuinhuizen met 40 of 50 vierkante meter zijn op de meeste volkstuinen simpelweg niet toegestaan.

Welk type gartenhaus past in een schrebergarten?

Niet elk tuinhuis dat je in de winkel ziet, is geschikt voor een volkstuinperceel. De keuze hangt af van drie dingen: de toegestane afmetingen, het materiaal en de manier van bevestiging aan de grond.

Hout is veruit het meest gebruikte materiaal voor een tuinhuis op een volkstuinperceel. Het past esthetisch goed in de omgeving, is relatief eenvoudig zelf op te bouwen en is goed te onderhouden met beits of verf. Een stalen of kunststof tuinhuis is technisch gezien ook mogelijk, maar sommige verenigingen verbieden dit in hun reglement vanwege uitstraling.

Wat betreft de fundering: in de meeste gevallen mag een gartenhaus in een schrebergarten niet permanent worden gefundeerd. Een houten vloer op balken of een constructie op betonnen palen is gebruikelijk en wordt door de meeste verenigingen geaccepteerd. Een gegoten betonnen plaat als fundering wordt vaker afgekeurd, omdat dit het perceel als het ware „verankert“ en het huurkarakter van de volkstuin doorkruist.

Gebruiksregels: wonen in een gartenhaus mag niet

Een volkstuinhuis is bedoeld als berging, schuilplaats bij regen en rustplek tijdens het tuinieren. Het permanent bewonen van een gartenhaus in een schrebergarten is in Duitsland verboden op grond van het Bundeskleingartengesetz. In de praktijk betekent dit dat een aansluiting op het elektriciteitsnet en waterleiding wel mogelijk is, maar alleen voor gebruik overdag en in het tuinseizoen. Overnachten gedurende de zomer is in sommige verenigingen toegestaan, maar zelfs dan mag het geen vaste verblijfplaats zijn.

Dit onderscheidt een volkstuinhuis duidelijk van een vakantiewoning of recreatiehuisje. De inrichting mag comfortabel zijn, maar luxe voorzieningen zoals een volledige badkamer, centrale verwarming of een keuken met alle apparatuur worden door de meeste verenigingen niet toegestaan of zijn in strijd met de wet.

Bouw of vervang je een gartenhaus? Vraag altijd toestemming

Wil je een nieuw tuinhuis plaatsen of een bestaand exemplaar vervangen, dan is toestemming van de allotmentvereniging bijna altijd verplicht. Soms is ook een vergunning van de gemeente nodig, zeker als het tuinhuis groter is dan een bepaalde oppervlakte (in veel gemeenten is dit 10 vierkante meter vrij te plaatsen, daarboven is een bouwvergunning vereist).

Vraag dit altijd op voordat je iets koopt of bouwt. Een te groot of niet-goedgekeurd tuinhuis kan worden afgekeurd en moet dan op eigen kosten worden afgebroken. Dat is een dure vergissing die je eenvoudig kunt vermijden door eerst het reglement van de vereniging door te lezen en bij twijfel schriftelijk toestemming te vragen.

Prijzen en kosten van een gartenhaus voor de schrebergarten

Een eenvoudig houten tuinhuis dat past binnen de voorschriften van een volkstuin, kost naar schatting rond de 500 tot 2.500 euro in 2026, afhankelijk van het model, de wanddikte en de kwaliteit van het hout. Een stevigere versie met geïsoleerde wanden en een degelijk dak kan oplopen tot 4.000 euro of meer. Daar komen dan nog de kosten voor de fundering en eventuele montage bij.

Let op de wanddikte als je het tuinhuis ook in voor- en najaar wilt gebruiken: een wanddikte van 28 of 40 millimeter houdt de warmte beter vast dan de standaard 19 millimeter die bij goedkopere modellen gebruikelijk is.

Een gartenhaus in een schrebergarten is een praktische investering, mits je binnen de regels blijft. Lees het reglement van je vereniging grondig, controleer de lokale bouwregels en kies een model dat past bij de toegestane afmetingen. Zo heb je jarenlang plezier van je tuinhuis, zonder gedoe achteraf.

Een gartenlaube gestalten ideen zoektocht begint meestal met één vraag: hoe maak je van een tuinprieel een plek waar je écht wilt zitten? Het antwoord hangt af van de stijl, het gebruik en de grootte van je prieel, maar een paar concrete keuzes maken het verschil: de juiste zithoek, sfeerverlichting, beplanting en een duidelijke uitstraling, van rustiek tot modern.

Of je nu een houten tuinprieel wilt inrichten als zomerse eetplek of een overkapping wilt ombouwen tot een comfortabele buitenlounge, de basisprincipes zijn hetzelfde. Je begint met de functie, kiest daar de stijl bij en werkt van buiten naar binnen toe.

Stijl bepalen: rustiek, modern of mediterraan

De sfeer van een gartenlaube begint bij de stijl. Een rustiek prieel van onbehandeld hout past goed in een natuurtuin, terwijl een moderne pergola met een plat dak en strakke lijnen eerder bij een minimalistische tuin hoort. Mediterrane varianten combineren witte of terracottakleurige accenten met klimplanten zoals wijnranken of bougainvillea.

Kies een stijl die aansluit bij je woonhuis en de rest van de tuin. Een houten tuinhuis met rieten dak naast een strak moderne woning ziet er snel onsamenhangend uit. Een vuistregel: gebruik maximaal twee basisstijlen in je tuin, en laat je gartenlaube daarin meegaan.

Gartenlaube gestalten ideen: inrichting die écht werkt

De inrichting bepaalt of je de plek dagelijks gebruikt of alleen bij speciale gelegenheden. Kies voor meubels die bestand zijn tegen vochtigheid, zoals gepoedercoat metaal, teakhout of polyrotan. Een tafel van ongeveer 120 bij 70 centimeter is voldoende voor vier personen en past in de meeste prieelgroottes. Voeg kussens toe in weerbestendig stof voor extra comfort.

Let op de plaatsing van je zithoek. Zit je liever in de schaduw? Zet de stoelen dan aan de oost- of noordkant van het prieel. Wil je ’s avonds van de zon genieten? Kies dan een open zijde op het westen. Dit klinkt voor de hand liggend, maar wordt bij het inrichten van een gartenlaube regelmatig over het hoofd gezien.

Een bijzettafel of een kleine buitenbar maakt de plek praktischer. Goede buitenmeubelen kosten naar schatting tussen de 300 en 1200 euro voor een complete zithoek, afhankelijk van materiaal en kwaliteit (indicatieve prijzen 2026).

Beplanting rondom en in het prieel

Klimplanten geven een gartenlaube karakter en zorgen voor natuurlijke privacy. Populaire keuzes zijn:

• Blauwe regen (Wisteria): groeit snel en bloeit weelderig in het voorjaar, maar heeft stevige bevestiging nodig.
• Kamperfoelie (Lonicera): geeft een aangename geur en trekt vlinders aan.
• Clematis: beschikbaar in veel kleuren, bloeit van voor- tot najaar afhankelijk van de soort.
• Wingerd (Parthenocissus): kleurt prachtig rood in de herfst en groeit ook op schaduwrijke plekken.

Plant klimplanten op minstens 30 centimeter afstand van de houtconstructie om rotvorming te voorkomen. Gebruik klimhulpen zoals draad of een trellis om de groeirichting te sturen.

Wil je meer privacy zonder grote planten? Bamboe in kuipen is een snelle oplossing. Kies wel voor niet-woekerende soorten (Fargesia), anders verspreidt de bamboe zich door de rest van de tuin.

Sfeerverlichting voor avondgebruik

Verlichting maakt een tuinprieel bruikbaar na zonsondergang en geeft de plek een warme uitstraling. Populaire opties zijn:

• Lichtgordijnen of fairy lights langs de spanten of het dak van het prieel.
• Buitenlantaarns op tafel of aan haakjes langs de zijkanten.
• LED-spots in de dakconstructie voor een strakker, modern effect.
• Zonnelantaarns die overdag opladen en ’s avonds automatisch branden.

Kies voor warm wit licht (2700 tot 3000 Kelvin) voor een gezellige sfeer. Koud wit licht geeft een klinische indruk en past minder goed bij een ontspannen buitenplek. Zorg dat alle gebruikte armaturen een IP-rating van minimaal IP44 hebben, zodat ze bestand zijn tegen regen.

Vloer en afscheiding van het prieel

De vloer bepaalt de uitstraling en het gebruikscomfort van je gartenlaube. Hout is warm en past bij een natuurlijke stijl, maar vraagt onderhoud. Tegels zijn duurzamer en makkelijker schoon te maken. Composiet decking is een tussenoplossing: het ziet eruit als hout, maar verrot niet en hoeft nauwelijks onderhouden te worden.

Afscheidingen aan de zijkanten geven privacy en bescherming tegen wind. Dit kan met houten latten, bamboerol, een staketsel met klimplanten of doorzichtige windschermen van polycarbonaat. Een houten latten-afscheiding op 60 tot 80 procent van de zijkant is een goede balans: je zit beschut, maar houdt toch zicht op de tuin.

Kleine gartenlaube inrichten: wat als de ruimte beperkt is?

Een kleiner prieel vraagt om slimme keuzes. Kies voor opklapbaar of stapelbaar meubilair dat je kunt opbergen als de plek niet in gebruik is. Een bankje met opbergruimte in de zitting spaart extra meubels uit. Hang een spiegel aan de binnenwand om de ruimte groter te laten lijken, maar kies een model dat speciaal voor buiten geschikt is.

Vermijd te veel decoratie in een kleine gartenlaube. Twee of drie accessoires, zoals een windlicht, een plantenbak en een kleed, zijn genoeg. Meer versieringen maken de ruimte rommelig en kleiner.

De mooiste tuinprieelen zijn niet de duurste, maar de meest doordachte. Kies één stijl, richt in op de functie die je écht nodig hebt en voeg daarna sfeerelementen toe. Zo wordt een gartenlaube gestalten geen eenmalig project, maar een plek die je keer op keer opzoekt.

Een kleingarten laube is een kleine tuinhuisje of tuinschuur die je plaatst in een volkstuincomplex (Kleingarten of Schrebergarten). Het is een vast onderdeel van de volkstuin in Duitstalige landen en bepaalt voor een groot deel hoe comfortabel en bruikbaar je tuin is. Wat er precies mag qua grootte, gebruik en materiaal verschilt per land, gemeente en regelgeving, maar er zijn duidelijke richtlijnen die voor de meeste kleingärten gelden.

Wat is een kleingarten laube precies?

De laube is het tuinhuisje dat hoort bij een volkstuin in een officieel volkstuincomplex. In Duitsland regelt het Bundeskleingartengesetz (BKleinG) de spelregels. Zo mag een kleingarten laube maximaal 24 vierkante meter groot zijn, inclusief overdekte delen zoals een veranda of aanbouw. Het is nadrukkelijk bedoeld als verblijfsruimte voor gebruik overdag of in het weekend, niet als permanente woning. Wonen in je laube is in de meeste gevallen verboden en kan leiden tot verlies van je volkstuinplaats.

Buiten Duitsland, bijvoorbeeld in Oostenrijk en Zwitserland, gelden vergelijkbare regels, maar de maximale oppervlakte en eisen aan bouwmaterialen kunnen iets afwijken. Controleer altijd de plaatselijke vereningsbylaws of je gemeente voordat je begint te bouwen of verbouwen.

Grootte, hoogte en bouwregels

De 24 vierkante meter geldt in Duitsland als harde bovengrens. Dat klinkt bescheiden, maar het is genoeg voor een compacte eet- en zitruimte, een kleine keuken en eventueel een slaapgedeelte voor overnachting. De hoogte van de laube is niet wettelijk vastgesteld op nationaal niveau, maar veel volkstuinverenigingen hanteren een maximum van 2,5 tot 3 meter. Let ook op afstandsregels: de meeste verenigingen vereisen een minimale afstand van 1 tot 3 meter tot de perceelsgrens.

Een fundering van beton is bij lauben die als niet-permanent worden beschouwd vaak niet toegestaan of niet vereist. Veel lauben staan op houten balken of betonstenen, zodat ze in theorie verplaatsbaar zijn. Dat maakt het ook makkelijker om aan de „niet-permanent“-eis te voldoen.

Materialen: hout blijft de standaard

De klassieke kleingarten laube is van hout, en dat is geen toeval. Hout past bij de tuinomgeving, is relatief goedkoop te verwerken en past bij de gezellige sfeer die de meeste tuiniers zoeken. Onbehandeld vurenhout (Fichtenholz) uit duurzame bosbouw is een veelgebruikte keuze. Vurenhout is licht, goed te bewerken en straalt van nature warmte uit in het interieur. Dat sluit aan bij wat de Bundesverband Deutscher Gartenfreunde (BKD) in 2025 liet zien op de Design Week Berlin, waar een modern laubeontwerp genaamd NARA werd gepresenteerd: gemaakt van onbehandeld vurenhout, gericht op rust en warmte, en geproduceerd uit duurzame bosbouw.

Naast hout worden ook schroefpalenpalen, gerecyclede materialen en prefab elementen steeds vaker gebruikt. Een volledig betonnen of gemetselde laube valt buiten de regels in de meeste volkstuincomplexen, omdat zo’n bouwwerk te permanent is.

De kleingarten laube vernieuwen of vervangen

Wil je een bestaande laube vervangen of flink verbouwen? Dan heb je in vrijwel alle gevallen toestemming nodig van de volkstuinvereniging. Dien een bouwtekening in en vraag schriftelijk goedkeuring. Bouwen zonder toestemming kan betekenen dat je de laube op eigen kosten moet afbreken. Sommige gemeenten vereisen ook een officiële bouwvergunning, zelfs voor kleine tuinhuisjes. Vraag dit na bij het lokale bevoegd gezag voordat je een bestelbon tekent.

Renoveren is goedkoper dan nieuwbouw. Populaire renovatieopties zijn het vervangen van dakbedekking (bitumenleien of houten shingles), het opnieuw behandelen van de buitenwanden en het isoleren van de vloer. Met een budget van naar schatting 2.000 tot 6.000 euro (richtprijs 2025) kun je een verouderde laube in veel gevallen goed opknappen zonder dat je de hele constructie hoeft te vervangen.

Inrichten: meer uit 24 vierkante meter halen

De oppervlaktebeperking vraagt om slim inrichten. Ingebouwde banken met opbergruimte erin, een uitklapbare tafel en hoge kasten aan de wand zijn bewezen oplossingen. Een kleine slaapzolder boven in de nok is toegestaan als de totale bebouwde oppervlakte (de voetafdruk) onder de 24 vierkante meter blijft; de loftruimte telt in veel gevallen niet mee als volwaardige verdieping. Controleer dit altijd bij je vereniging.

Veranda’s en overkappingen zijn populair en creëren extra gebruiksruimte buiten. Maar let op: in Duitsland telt een overdekte veranda mee bij de maximale 24 vierkante meter. Een open pergola zonder dak telt in de meeste reglementen niet mee.

Gebruik, aansluitingen en duurzaamheid

Een kleingarten laube mag je gebruiken voor recreatie, niet voor permanente bewoning. Elektriciteit en water zijn op veel volkstuincomplexen beschikbaar via centrale aansluitpunten, maar je eigen laube aansluiten op het vaste net vereist toestemming en in veel gevallen een erkende installateur. Zonnepanelen op het dak zijn een steeds vaker gezien alternatief en vallen buiten de bewoonbaarheidsregels, zolang ze geen permanente verblijfsinfrastructuur financieren.

Een regenwatertank voor het besproeien van de tuin past goed bij de duurzame insteek die veel volkstuinverenigingen promoten. Composttoiletten worden op sommige complexen toegestaan als er geen riolering aanwezig is.

Een goed onderhouden kleingarten laube verhoogt de waarde van je tuinplaats en maakt je verblijf een stuk prettiger. Houd de regels van je volkstuinvereniging erbij, vraag toestemming vóór je bouwt en kies voor duurzame materialen die lang meegaan. Dan heb je jarenlang plezier van je laube, zonder verrassingen achteraf.

Een sammelgrube in een kleingarten is een afgedichte opvangtank voor afvalwater, bedoeld voor tuinen zonder aansluiting op het riool. In een volkstuincomplex mag je afvalwater namelijk niet zomaar in de bodem laten weglopen. Een gesloten sammelgrube vangt al het water op, zodat het later professioneel afgevoerd kan worden. Dit is zowel de meest praktische als de wettelijk correcte oplossing voor een tuinhuisje met stromend water.

Niet elke kleingarten heeft een sammelgrube nodig, maar zodra je een wateraansluiting hebt in je tuinhuisje, een aanrecht gebruikt of een douche installeert, is een opvangtank in de meeste gevallen verplicht. Hieronder lees je wat je moet weten over het kiezen, plaatsen en onderhouden van zo’n tank.

Wanneer is een sammelgrube in een kleingarten verplicht?

In de meeste landen en gemeenten is het lozen van huishoudelijk afvalwater direct in de tuin of de bodem verboden. Dit geldt ook voor volkstuinen en kleingartenparken. Zodra er grijs water vrijkomt, zoals spoelwater van een aanrecht of douchewater, moet dit worden opgevangen. Een abflusslose sammelgrube zorgt ervoor dat er geen druppel in de grond verdwijnt.

De regels verschillen per gemeente en per kleingartensatzung (de interne regels van de volkstuinvereniging). Controleer altijd eerst bij je vereniging of gemeente of een sammelgrube verplicht is, en of er eisen zijn aan het volume of het type tank. Sommige verenigingen verbieden zelfs stromend water in het tuinhuisje helemaal, juist omdat de afvoer anders niet geregeld kan worden.

Welk type sammelgrube past bij een kleingarten?

Voor een kleingarten zijn er twee gangbare opties:

• Kunststof sammelgrube: De meest gebruikte keuze. Licht in gewicht, makkelijk te plaatsen en bestand tegen chemicaliën en percolaatsappen. Beschikbaar in verschillende volumes, meestal vanaf circa 1.000 liter tot meer dan 10.000 liter.
• Betonnen sammelgrube: Steviger en zwaarder, maar moeilijker zelf te plaatsen. Vaker toegepast bij permanente bouw.

Voor een kleingarten is een kunststoftank in vrijwel alle gevallen de verstandigste keuze. De tank is eenvoudiger in de grond te plaatsen zonder zwaar materieel, en het gewicht speelt een rol als de grond in een volkstuincomplex moeilijk bereikbaar is voor een graafmachine.

Welk volume heb je nodig?

Het benodigde volume hangt af van hoe intensief je de tuin gebruikt. Een handig uitgangspunt:

• Alleen afwassen en handen wassen: een tank van 1.000 tot 2.000 liter is in veel gevallen voldoende voor weekendgebruik.
• Regelmatig koken, afwassen en een buitendouche: reken op minimaal 3.000 tot 5.000 liter.
• Gebruik door meerdere mensen gedurende langere periodes: kies bij voorkeur een tank van 5.000 liter of meer.

Houd ook rekening met hoe vaak je de tank kunt laten legen. Een tankwagen rijdt in de meeste volkstuincomplexen niet dagelijks. Hoe minder frequent de lediging, hoe groter de tank moet zijn om tussentijds geen problemen te krijgen.

Plaatsing: waar let je op?

Een sammelgrube wordt ingegraven, zodat hij niet zichtbaar is en vorst hem niet beschadigt. Let bij de plaatsing op het volgende:

• Zorg voor een vrije toegang voor de ledigingswagen. De tank moet bereikbaar zijn met een slang van de tankwagen, doorgaans tot zo’n 20 tot 30 meter.
• Houd voldoende afstand tot de perceelgrens en tot drinkwaterleidingen. Controleer de lokale regels voor exacte afstanden.
• Zorg dat de tank waterdicht en afgedekt is. Een tank die niet volledig gesloten is, voldoet niet aan de definitie van een abflusslose sammelgrube en kan gevaar opleveren voor het grondwater.
• Controleer of de tank bestand is tegen grondwaterdruk van buitenaf. Bij een hoge grondwaterstand kan een lege tank omhoog worden gedrukt.

Kosten en lediging

De aanschafprijs van een kunststof sammelgrube voor een kleingarten begint naar schatting rond 300 tot 600 euro voor een tank van 1.000 tot 2.000 liter (prijsindicatie 2026, afhankelijk van merk en volume). Grotere tanks kosten navenant meer. Daar komen de kosten voor plaatsing bij als je dat niet zelf doet.

De ledigingskosten variëren sterk per regio en per dienstverlener. Veelal geldt een vast starttarief per lediging plus een bedrag per kubieke meter afgevoerd water. Vraag dit op bij je gemeente of een erkend ledigingsbedrijf in jouw regio. Het loont om met andere tuinders in het complex te overleggen over gezamenlijke lediging, dat kan de kosten per persoon flink drukken.

Een sammelgrube voor je kleingarten is geen luxe maar een noodzaak als je water gebruikt in je tuinhuisje. Kies het juiste volume voor jouw gebruikspatroon, zorg voor een goede bereikbaarheid voor lediging en check de regels bij je volkstuinvereniging voor je iets in de grond laat zakken.