Een gartenlaube verkleiden is de snelste manier om een verouderde of kale tuinkas of prieel er meteen frisser en moderner uit te laten zien. Of je nu kiest voor houten planken, kunststof gevelbekleding of composiet, de buitenkant van je gartenlaube kan met de juiste bekleding ook beter beschermd worden tegen vocht, zon en vrieskou.
Dit artikel gaat in op de keuze tussen materialen, de voorbereiding van de ondergrond en de meest gemaakte fouten. De bredere vragen over onderhoud en schilderen komen in aparte artikelen aan bod.
Welke materialen zijn geschikt voor het verkleiden van een gartenlaube?
De meest gebruikte opties voor het bekleden van een gartenlaube zijn hout, kunststof (PVC of WPC) en vezelcement. Elk materiaal heeft andere eisen qua montage en onderhoud.
- Houten planken (rabatdelen of zweeds rabat): Goedkoop in aanschaf, maar vereist regelmatig schilderen of beitsen. Vurenhout is betaalbaar, gevelbekleding van thermowood of larch gaat langer mee zonder behandeling.
- Kunststof gevelbekleding (PVC): Vrijwel onderhoudsloos, bestand tegen vocht en insecten. Minder sterk isolerend dan hout, maar ideaal als je de gartenlaube snel wilt verkleiden zonder veel werk nadien.
- WPC (hout-kunststof composiet): Ziet eruit als hout, raakt niet rot en hoeft niet geschuurd of geverfd te worden. Prijstechnisch duurder in aanschaf, maar op de lange termijn goedkoper door het lage onderhoud.
- Vezelcementplaten (bijv. Cedral of Eternit): Stevig, brandvertragend en weerbestendig. Zwaarder dan de andere opties, maar geschikt als je een robuuste afwerking wilt die decennia meegaat.
Voor een eenvoudige gartenlaube of tuinprieel is kunststof of WPC in de meeste gevallen de meest praktische keuze. Hout geeft een warmere uitstraling maar vraagt meer aandacht over de jaren heen.
Voorbereiding: dit doe je voordat je begint
Voor je begint met het verkleiden van je gartenlaube, controleer je de bestaande constructie. Is het houtwerk van de draagstructuur droog en vrij van rot? Drukke op zachte plekken met een schroevendraaier. Is het hout aangetast, vervang die delen eerst. Bekleding over rot hout monteren is weggegooid geld.
Daarna bepaal je of je een regelwerk (lat-op-lat constructie) nodig hebt. Dat is vrijwel altijd nodig als de bestaande wand niet vlak genoeg is voor directe bevestiging, of als je een ventilatiespouw wilt creëren achter de bekleding. Een ventilatiespouw van minstens 2 cm voorkomt vochtophoping en verlengt de levensduur van de bekleding aanzienlijk.
Meet de oppervlakte nauwkeurig op. Reken daarbij 10 tot 15% extra bij voor zaagverliezen en passingen rondom ramen, deuren en hoeken. Heb je een gartenlaube van 4 bij 3 meter met vier wanden van 2,2 meter hoog, dan gaat het al snel om 50 tot 55 m² bekleding.
Gartenlaube verkleiden: stap voor stap
Een duidelijke volgorde helpt om fouten te voorkomen en het resultaat strak te houden.
- Ondergrond controleren en eventueel herstellen. Verwijder beschadigde onderdelen en behandel het hout tegen vocht als je een houten constructie hebt.
- Regelwerk monteren. Bevestig horizontale of verticale latten (afhankelijk van de richting van de bekleding) met een tussenruimte die past bij de plankmaat. Verticaal aangebrachte bekleding vraagt horizontale latten, horizontale bekleding vraagt verticale latten.
- Windfolie of dampscherm aanbrengen (optioneel maar aan te raden). Dit houdt de tochtige lucht buiten en laat vochttransport toe van binnen naar buiten.
- Onderste rij bekleding plaatsen. Begin altijd onderaan en werk omhoog. Gebruik een startrail of beginprofiel zodat de eerste plank recht zit.
- Doorgaan naar boven, plank voor plank. Gebruik de juiste verbindingsstukken voor het gekozen systeem (click, schroef of verborgen bevestiging).
- Hoeken en aansluitingen afwerken. Gebruik hoekprofielen of afwerklatten voor nette aansluitingen bij ramen, deuren en dakeinden.
- Eindafwerking controleren. Controleer alle aansluitingen op openingen waar water kan binnendringen.
Veelgemaakte fouten bij het verkleiden van een gartenlaube
De grootste fout is het overslaan van een ventilatiespouw. Bekleding die direct op de wand ligt kan vocht vasthouden en gaat sneller rotten of loslaten. Dit geldt voor alle materialen, ook voor kunststof.
Een andere veelgemaakte fout is het gebruik van verkeerd bevestigingsmateriaal. Gebruik altijd roestvrij stalen (RVS) schroeven of spijkers, zeker bij houten bekleding buiten. Gewone stalen schroeven geven binnen een paar jaar roeststrepen over de planken.
Tot slot onderschatten mensen de dilatatie van materialen. Kunststof en composiet zetten uit bij warmte en krimpen bij kou. Houd de aanbevolen sparingen aan die de fabrikant aangeeft, anders buigen de planken of springen verbindingen los.
Een gartenlaube verkleiden is een klus die je met wat handigheid zelf kunt doen in een weekend, mits de voorbereiding klopt. Kies het materiaal dat past bij je budget én je bereidheid om later onderhoud te plegen, want daar zit op de lange termijn het grootste verschil.