Een gartenlaube uit steen is een duurzame, weerbestendige tuinoverkapping die je jarenlang weinig onderhoud geeft. In tegenstelling tot een houten variant verrot steen niet, trekt het geen ongedierte aan en behoudt het zijn vorm zonder schilderen of impregneren. Maar steen heeft ook duidelijke nadelen: het bouwen kost meer tijd, vraagt soms een vergunning en is lastiger aan te passen als je plannen later veranderen.
Steen versus hout: wat past bij jou?
De keuze tussen een gartenlaube uit steen of hout hangt af van drie dingen: budget, gewenste levensduur en hoe vast je wilt zitten aan de locatie. Steen is zwaarder van constructie en vraagt een stevige fundering, terwijl hout makkelijker te verplaatsen of te slopen is. Wil je over vijf jaar misschien verhuizen of de tuin opnieuw indelen? Dan is hout flexibeler.
Qua uitstraling geeft steen een robuuste, permanente indruk die goed past bij een vaste zithoek of buitenkeuken. Een houten pergola of blokhut oogt warmer en landelijker. Beide kunnen mooi zijn; het gaat erom wat bij jouw tuin en gebruik past.
Materiaalkosten van een gartenlaube uit steen
Populaire bouwstenen voor een tuinoverkapping meten ruwweg 35 x 25 x 24 centimeter. Bij zo’n formaat heb je ongeveer 12 stenen nodig per vierkante meter muur. Als je stenen rond de 1,55 euro per stuk kosten, kom je op circa 18 euro per vierkante meter aan puur steenmateriaal. Dat is een indicatie voor het materiaal zelf; mortel, fundering, dakconstructie en eventueel stucwerk komen daar nog bij.
Let op: deze prijzen zijn afkomstig uit een online bouwersforum en dateren uit 2006. Actuele prijzen voor bouwstenen, cement en andere materialen liggen naar schatting in 2025 een stuk hoger, afhankelijk van leverancier en regio. Vraag altijd een actuele offerte aan voordat je begint.
Wat zijn de echte kosten als geheel?
De totale kosten van een stenen gartenlaube hangen sterk af van de grootte, de daksoort en of je alles zelf doet of een aannemer inschakelt. Reken bij zelfbouw op materiaalkosten voor muren, fundering, een houten of stalen dakconstructie en dakbedekking. Bij een vakman komen loonkosten bovenop, wat het totaal fors verhoogt.
Houd ook rekening met bijkomende kosten die beginners vaak vergeten:
- Fundering (betonstoep of poeren, afhankelijk van de bodem)
- Dakconstructie en dakbedekking (pannen, bitumen of polycarbonaat)
- Elektrische aansluiting als je verlichting wilt
- Vergunningskosten als de gemeente dat verplicht
Vergunning: wanneer heb je die nodig?
In Nederland geldt dat een bouwwerk in de tuin vergunningsvrij kan zijn als het aan bepaalde voorwaarden voldoet, zoals een maximale oppervlakte en hoogte. Een stenen overkapping wordt door gemeenten sneller als permanent bouwwerk gezien dan een houten pergola. Check altijd het omgevingsloket (omgevingsloket.nl) van de Rijksoverheid voor de regels in jouw gemeente, want die kunnen per situatie verschillen. Een stenen gartenlaube die stevige muren heeft, valt vaker buiten de vergunningsvrije categorie dan een lichte houtconstructie.
Praktische tips voor de bouw
Begin met een goede fundering. Steen is zwaar, en zonder stabiele basis kan een muur scheuren of zakken. Een betonstoep van minimaal 10 centimeter dik is een gebruikelijk startpunt voor lichte stenen constructies in de tuin. Laat je twijfelen aan de draagkracht van de grond, laat dit dan beoordelen door een bouwkundige.
Kies voor de dakconstructie een lichte maar weerbestendige oplossing, zoals houten gordingen met dakpannen of een kunststof lichtdoorlatend dak. Zo combineer je de stevigheid van stenen muren met een relatief eenvoudig te plaatsen en te vervangen dakgedeelte.
Plan ook de waterafvoer van tevoren. Een stenen structuur zonder goede dakgoot en waterafvoer zorgt voor vochtproblemen in de fundering en op de vloer. Een dakrand met goot en afvoerpijp is geen luxe, maar een noodzaak.
Een gartenlaube uit steen vraagt meer voorbereiding en investering dan een houten variant, maar levert ook meer permanentie op. Of dat de moeite waard is, hangt af van hoe je de tuin wilt gebruiken en hoe lang je er wilt wonen. Zorg dat je de vergunningsvraag vroeg beantwoordt, reken de materiaalkosten actueel door en begin niet zonder solide fundering.